پیش از پرداختن به جزئیات فنی، باید تأکید کرد که عملکرد تیم ملی ایران در مسیر صعود به جام جهانی، یکی از قابلتوجهترین دورههای سالهای اخیر بود. این موفقیت تنها حاصل نتایج مسابقات نبود، بلکه مجموعهای از عوامل همچون ثبات مدیریتی، انسجام تاکتیکی، تجربه کادر فنی، تلاش بازیکنان و عبور از چالشهای متعدد در آن نقش داشت. بررسی این مسیر نشان میدهد که ارزیابی عملکرد تیم ملی باید بر پایه شاخصهای فنی، کیفیت رقابتها و شرایط حاکم بر فوتبال ایران انجام شود، نه صرفاً قضاوتهای احساسی یا فضای رسانهای. در این گفتوگو، ابعاد مختلف این موفقیت از منظر فنی و مدیریتی مورد بررسی قرار گرفته است.
گفتگوی نامه نیوز با دکتر حمیدرضا زیدوند رییس کمیته استیناف وانضباطی خانه بزرگ ورزش ومشاورحقوقی در باشگاههای لیگ برتری فوتبال کشور را در ادامه بخوانید.
سؤال: تیم ملی ایران برای نخستین بار با اقتدار و بدون دغدغه به جام جهانی صعود کرد. این موفقیت را چگونه ارزیابی میکنید؟
پاسخ:اگر بخواهیم منصفانه و صرفاً بر اساس شاخصهای فنی قضاوت کنیم، باید بگوییم تیم ملی ایران یکی از سختترین دورههای تاریخ خود را پشت سر گذاشت. صعودی زودهنگام، بدون اضطراب و با کمترین لغزش، حاصل اتفاق نبود؛ بلکه نتیجه برنامهریزی، مدیریت بحران و انسجام فنی بود.این تیم در شرایطی به جام جهانی رسید که با محدودیتهای فراوان، کمبود بازیهای تدارکاتی، فشارهای روانی، هجمههای رسانهای و حواشی داخلی و خارجی مواجه بود. در چنین فضایی، حفظ تمرکز بازیکنان و کادر فنی خود یک پیروزی بزرگ محسوب میشود.
سؤال: نقش امیر قلعهنویی را در این موفقیت چگونه میبینید؟
پاسخ:به اعتقاد من، امیر قلعهنویی در این مقطع صرفاً یک سرمربی نبود؛ او فرماندهای باتجربه بود که هم مسائل فنی را مدیریت کرد و هم بحرانهای بیرون از زمین را. در فوتبال امروز، موفقیت تنها به تاکتیک وابسته نیست؛ مدیریت روانی، ایجاد همدلی، حفظ انگیزه و کنترل فضای پیرامونی بخش مهمی از موفقیت است.قلعهنویی در شرایطی کار کرد که شاید هر مربی دیگری در برابر حجم فشارها دچار فروپاشی میشد. سایه جنگ، فشارهای داخلی و خارجی، محدودیتهای بینالمللی، کمبود امکانات و هجمههای مستمر، هرکدام بهتنهایی میتوانست یک تیم را از مسیر خارج کند. اما او اجازه نداد این مسائل بر عملکرد تیم سایه بیندازد.به تعبیر امیرالمؤمنین علی(ع):«قِیمَةُ کُلِّ امْرِئٍ مَا یُحْسِنُهُ»ارزش هر انسان به اندازه کاری است که آن را به شایستگی انجام میدهد.امروز نیز باید عملکردها را با همین معیار سنجید، نه با پیشداوریها و سلایق شخصی.
سؤال: برخی معتقدند تیم ملی میتوانست نتایج بهتری بگیرد. نظر شما چیست؟
پاسخ:هیچ تیمی بینقص نیست و نقد منصفانه همیشه لازم است، اما نقد با تخریب تفاوت دارد. تیم ملی ایران بدون شکست واقعی و در حالی که تصمیمات بحثبرانگیز داوری نیز بر روند مسابقات تأثیر گذاشت، از رقابتها کنار رفت. این تفاوت بزرگی با حذف ناشی از ضعف فنی دارد.اگر امکانات برابر، بازیهای تدارکاتی استاندارد و حمایت همهجانبه وجود داشت، شاید امروز درباره موفقیتی بزرگتر صحبت میکردیم.
سؤال: برخی از منتقدان همچنان به تیم ملی حمله میکنند. این موضوع را چگونه تحلیل میکنید؟
پاسخ:نقد، حق همه است؛ اما وقتی نقد به تخریب تبدیل شود، دیگر کمکی به فوتبال نمیکند. متأسفانه عدهای سالها در جایگاه مدیریت، مربیگری، اجرا یا کارشناسی حضور داشتند، اما کارنامهشان بیش از آنکه سرشار از موفقیت باشد، پر از فرصتهای از دست رفته است. امروز نیز به جای حمایت از سرمایه ملی، نقش مخالف دائمی را بازی میکنند.از سوی دیگر، تجربه نشان داده برخی مربیان خارجی با قراردادهای بسیار سنگین از بیتالمال وارد فوتبال ایران شدند، اما نهتنها دستاوردی متناسب با هزینهها نداشتند، بلکه در مقاطع حساس نیز مسئولیتپذیری لازم را نشان ندادند. مقایسه این تجربهها با عملکرد تیم فعلی، نیازمند انصاف و نگاه کارشناسی است.
سؤال: آیا تیم ملی فراتر از فوتبال نیز نقشی ایفا کرد؟
پاسخ:بیتردید. فوتبال امروز فقط یک مسابقه نیست؛ زبان مشترک ملتهاست. تیم ملی ایران در روزهایی که کشور با شرایط پیچیده روبهرو بود، تصویری از اتحاد، مقاومت و هویت ملی را به میلیونها بیننده در جهان نشان داد. بازیکنان، کادر فنی و همه عوامل تیم، در کنار سایر خدمتگزاران کشور، هرکدام در میدان مسئولیت خود تلاش کردند تا نام ایران را سربلند نگه دارند.قرآن کریم میفرماید:«وَقُلِ اعْمَلُوا فَسَیَرَى اللَّهُ عَمَلَکُمْ وَرَسُولُهُ وَالْمُؤْمِنُونَ»«بگو عمل کنید؛ خداوند، پیامبر او و مؤمنان، عمل شما را خواهند دید.» (سوره توبه، آیه ۱۰۵)
تاریخ نیز قضاوت خود را بر اساس عملکردها خواهد نوشت، نه هیاهوها.
سؤال: جمعبندی شما چیست؟
پاسخ:من معتقدم تاریخ درباره این نسل از تیم ملی و بهویژه امیر قلعهنویی با انصاف بیشتری قضاوت خواهد کرد. او با حداقل امکانات، حداکثر بهرهوری را رقم زد و تیمی ساخت که در سختترین شرایط، انسجام خود را حفظ کرد و با عزت جنگید.البته فوتبال همیشه جای پیشرفت دارد و هیچ موفقیتی نباید مانع اصلاح نقاط ضعف شود؛ اما همانقدر که نقد ضروری است، قدردانی از تلاشهای صادقانه نیز ضروری است.به قول سعدی:توانا بود هر که دانا بودز دانش دل پیر برنا بودو نیز این بیت زیبای فردوسی، که گویی وصف چنین روزهایی است:چو ایران نباشد تن من مبادبدین بوم و بر زنده یک تن مبادامروز بیش از هر زمان دیگری، فوتبال ایران به همدلی، انصاف و حمایت نیاز دارد؛ زیرا تیم ملی، متعلق به همه مردم ایران است و موفقیت آن، موفقیت یک ملت خواهدبود.
