برای نخستینبار در تاریخ، اخترشناسان موفق به شناسایی یک مولکول قند غوطهور در میان ابرهای گازی فضای میانستارهای شدهاند. این مولکول که اریترولوز (Erythrulose) نام دارد، یک مونوساکارید چهارکربنه از خانواده کتوزها (Ketose) است که روی زمین بهطور طبیعی در برخی میوهها مانند تمشک و همچنین در لوسیونهای برنزهکننده یافت میشود. حضور این ماده در فاصله ۲۶ هزار سال نوری از زمین میتواند به حل معمای پیچیده منشأ حیات روی سیاره ما کمک کند.
مولکولهای قند برای حیات کاملاً ضروری هستند؛ چرا که سوخت سلولها را تأمین میکنند و بخشی از ساختار RNA و DNA محسوب میشوند. بااینحال، دانشمندان هنوز نمیدانند این مولکولها چگونه به مقدار کافی روی زمین اولیه تجمع یافتهاند. یک احتمال این است که برخی از این مولکولها روی زمین شکل نگرفته، بلکه از طریق شهابسنگها به زمین رسیده باشند.
ایدهای که نشان میدهد برخی قندها ممکن است از فضا آمده باشند، در دسامبر سال ۲۰۲۵ میلادی قوت گرفت؛ یعنی زمانی که دانشمندان تأیید کردند سیارک Bennu حاوی ریبوز (Ribose) و دیگر مونوساکاریدها است. ریبوز یک قند بنیادی در ساختار RNA محسوب میشود.
محققان برای این مطالعه جدید، تمرکز خود را روی ابر مولکولی G+0.693−0.027 معطوف کردند. این ابر غولپیکر یکی از غنیترین مناطق از نظر تنوع مولکولی در سراسر کهکشان راه شیری است و انتخاب آن اصلاً تصادفی نبوده است. این منطقه در نزدیکی سیاهچاله کلانجرم مرکز کهکشان قرار دارد و به نظر میرسد برخورد آن با یک ابر دیگر، این ناحیه را به یک کارخانه شیمیایی واقعی تبدیل کرده است.
پژوهشگران پیش از این نیز ترکیباتی چون الکلها، آلدهیدها، اوره، اتانولآمین، هیدروکسیلآمین و دهها مولکول ارگانیک پیچیده دیگر را در آن شناسایی کرده بودند و اکنون شکر نیز به این لیست اضافه شده است.
«خسوس آر. فلورس»، استاد دانشگاه ویگو که در این پژوهش مشارکتی نداشته، در گفتگو با مرکز رسانهای علمی اسپانیا اعلام کرد که وجود مولکولهای ارگانیک پیشزیستی متعدد از جمله برخی مونوساکاریدها در شهابسنگها و سیارکها بهخوبی اثبات شده است، اما منشأ آنها مبهم بود. او اشاره کرده که یک احتمال واضح، شکلگیری اولیه آنها در محیط میانستارهای است؛ بااینحال، تا پیش از این هیچ قند واقعی در آنجا کشف نشده بود و اریترولوز به عنوان یک کتوز چهارکربنه، نخستین نمونه محسوب میشود.
این مطالعه که نتایج آن در مجله Nature Astronomy منتشر شده، توسط تیمی به رهبری «ایزاسکون خیمنز سرا» انجام شده است. این تیم پژوهشی با تحلیل دادههای ثبتشده توسط تلسکوپهای رادیویی در اسپانیا، موفق شدند امضای فرکانسی این مولکول را در بازه ریزموج که ناشی از چرخش مولکول است، شناسایی کنند. دادههای این پژوهش از دو تلسکوپ رادیویی در اسپانیا بهدست آمده است؛ یکی در رصدخانه Yebes در شمال شرقی مادرید و دیگری در مؤسسه اخترشناسی رادیویی در محدوده میلیمتری (IRAM) که در نزدیکی یک پیست اسکی در کوههای سیرا نوادا قرار دارد.
