ملاتونین برای درمان ایسکمی و سایر بیماریهای غیرمرتبط با خواب، موضوع پژوهشی است که در مجله Clinical Therapeutics منتشر شده است. این هورمون طبیعی که عمدتاً توسط غده پینهال سنتز میشود، اگرچه توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای هیچ نشانهای تأیید نشده، اما آگونیستهای گیرنده آن مانند راملتئون و تاسیملتئون برای درمان بیخوابی تأیید شدهاند. با توجه به دسترسی گسترده به مکملهای ملاتونین در بسیاری از کشورها و افزایش مصرف آن، محققان تصمیم گرفتند شواهد مربوط به مزایای بالقوه این ماده را فراتر از اختلالات خواب بررسی کنند. این بررسی روایتی، گزارشهای منتشرشده در پایگاههای EMBASE و MEDLINE بین سالهای ۱۹۷۵ تا ۲۰۲۱ را شامل میشود.
به گزارش پرشین وی به نقل از پابمد، بر اساس کیفیت شواهد منتشرشده تا به امروز، امیدوارکنندهترین نشانههای غیرمرتبط با بیخوابی برای ملاتونین شامل پنج حوزه اصلی است: آسیب ایسکمی/رپرفیوژن، اختلالات سردرد اولیه، فیبرومیالژیا، کنترل قند خون و کنترل فشار خون. آسیب ایسکمی-رپرفیوژن که به آسیب ناشی از بازگشت جریان خون به بافتی که قبلاً دچار کمخونی شده اشاره دارد، در بیماریهایی مانند سکته مغزی و حملات قلبی نقش کلیدی ایفا میکند. اختلالات سردرد اولیه شامل میگرن و سردردهای تنشی هستند که میلیونها نفر را در سراسر جهان تحت تأثیر قرار میدهند. فیبرومیالژیا نیز یک سندرم درد مزمن است که با خستگی و اختلالات خواب همراه است و ملاتونین ممکن است در کاهش علائم آن مؤثر باشد. همچنین، شواهد اولیه حاکی از نقش بالقوه ملاتونین در تنظیم متابولیسم گلوکز و فشار خون است که میتواند برای بیماران دیابتی و مبتلایان به فشار خون بالا مفید باشد.
| حوزه درمانی | کاربرد بالقوه |
|---|---|
| آسیب ایسکمی/رپرفیوژن | کاهش آسیب ناشی از بازگشت جریان خون پس از سکته یا حمله قلبی |
| اختلالات سردرد اولیه | کاهش دفعات و شدت میگرن و سردردهای تنشی |
| فیبرومیالژیا | کاهش درد مزمن و بهبود کیفیت خواب |
| کنترل قند خون | تنظیم متابولیسم گلوکز و بهبود حساسیت به انسولین |
| کنترل فشار خون | کاهش فشار خون در بیماران مبتلا به پرفشاری خون |
با وجود یافتههای امیدوارکننده، محققان تأکید میکنند که بیشتر مطالعات انجامشده در مراحل پیشبالینی و در فازهای in vivo و in vitro بودهاند. به عبارت دیگر، بسیاری از این تحقیقات روی مدلهای حیوانی یا سلولی انجام شده و هنوز به مرحله کارآزمایی بالینی گسترده روی انسان نرسیدهاند. از این رو، محققان معتقدند که قبل از توصیه ملاتونین به عنوان یک درمان در عمل بالینی، به کارآزماییهای بالینی بیشتری نیاز است. همچنین باید توجه داشت که ملاتونین مصنوعی توسط سازمان غذا و داروی آمریکا برای هیچ نشانهای تأیید نشده است و مصرف آن باید با احتیاط و تحت نظر پزشک انجام شود. با این حال، آگونیستهای گیرنده ملاتونین مانند راملتئون و تاسیملتئون برای درمان بیخوابی تأیید شدهاند و توسط آکادمی پزشکان خانواده آمریکا به عنوان گزینههای درمانی در نظر گرفته میشوند.
📌کاربردهای غیرخوابی ملاتونین : با وجود پتانسیل درمانی ملاتونین در پنج حوزه غیرخوابی، مصرف خودسرانه آن توصیه نمیشود. پیش از استفاده از ملاتونین برای هرگونه هدف درمانی، حتماً با پزشک خود مشورت کنید، به ویژه اگر باردار هستید، شیردهی میدهید یا داروهای دیگری مصرف میکنید.
یافتههای این مرور جامع نشان میدهد که ملاتونین پتانسیل بسیار فراتر از یک مکمل ساده برای بهبود خواب دارد. خواص آنتیاکسیدانی، ضدالتهابی و تنظیمکنندگی سیستم ایمنی این هورمون، آن را به یک کاندیدای جذاب برای درمان طیف وسیعی از بیماریها تبدیل کرده است. با این حال، فاصله بین یافتههای آزمایشگاهی و کاربرد بالینی همچنان قابلتوجه است و پژوهشگران بر ضرورت انجام مطالعات بالینی دقیقتر تأکید دارند. با افزایش آگاهی عمومی درباره مصرف ملاتونین و دسترسی آسان به آن در بسیاری از کشورها، آگاهی از شواهد علمی موجود و محدودیتهای آن از اهمیت ویژهای برخوردار است. این تحقیق همچنین نشان میدهد که علم پزشکی همچنان در حال کشف ابعاد تازهای از موادی است که سالهاست به صورت سنتی مورد استفاده قرار میگیرند.
