آرمان زارعی: بازار خودرو در هفتههای اخیر تحت تأثیر مجموعهای از عوامل اقتصادی و سیاسی، روزهای پرابهامی را پشت سر گذاشته است. از یک سو افزایش هزینههای تولید، نوسانات نرخ ارز و تغییر انتظارات تورمی، مسیر قیمتها را تغییر داده و از سوی دیگر، نااطمینانیهای ناشی از تحولات منطقهای، تصمیمگیری در این بازار را دشوارتر کرده است.
در چنین شرایطی، فعالان بازار معتقدند خودرو هنوز با بخش مهمی از آثار این تحولات روبهرو نشده و ممکن است در ماههای آینده، تغییرات بیشتری در قیمتها مشاهده شود.
در همین رابطه، امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، بخش مهمی از اثرات اقتصادی جنگ و افزایش هزینههای تولید هنوز به بازار نرسیده است. او معتقد است قیمتهای فعلی خودرو، بیشتر بازتابدهنده شرایط پیش از جنگ است و در ماههای آینده، با ورود قطعات و مواد اولیه جدید، آثار افزایش هزینهها بیشتر نمایان خواهد شد.
کاکایی با اشاره به وضعیت فعلی بازار خودرو گفت: «واقعیت این است که هنوز جنگ تمام نشده و اتفاقات همزمانی در حال رخ دادن است. به همین دلیل درباره قیمت بازار نمیتوان پیشبینی دقیقی داشت، چراکه میزان تغییرات و ابهامات زیاد است، اما باید توجه داشت که بازار خودرو از روندهای اقتصادی و انتظارات آینده تأثیر میگیرد.»
به گفته این کارشناس، بازار خودرو پیش از تغییرات رسمی قیمتها، مسیر آینده را پیشبینی میکند. او توضیح داد که نرخ ارز و انتظارات تورمی نقش مهمی در تعیین قیمتها دارند و زمانی که پیشبینی فعالان بازار از آینده نرخ ارز تغییر میکند، قیمت خودرو نیز به همان سمت حرکت میکند.
او با اشاره به افزایش قیمتهای کارخانهای خودرو اظهار کرد: «گاهی اینطور تصور میشود که یک موجودیتی به نام خودروساز وجود دارد که هر زمان بخواهد قیمتها را تغییر میدهد، در حالی که هر خودروساز شرایط و محاسبات خودش را دارد. تغییر قیمتهای اخیر ایرانخودرو و سایپا نیز موضوعی بود که از قبل قابل پیشبینی بود، چراکه هزینههای تولید تغییر کرده بود.»
کاکایی همچنین تأکید کرد که بازار خودرو به اندازه کافی هوشمند است و معمولاً خود را با قیمتهای جدید تطبیق میدهد. به گفته او، افزایش قیمتها در بازار خودرو موضوعی جدا از بحث خرید و فروش است و باید میان رشد قیمت و رونق معاملات تفاوت قائل شد.
او با اشاره به وضعیت معاملات خودرو گفت: «ظاهراً در چند هفته اخیر خرید و فروش خودرو کمی گرمتر شده است، اما دلیل آن را باید در وضعیت سایر بازارهای سرمایهگذاری جستوجو کرد. وقتی بازارهای دیگر شرایط مناسبی ندارند، بخشی از نقدینگی به سمت خودرو حرکت میکند.»
این کارشناس صنعت خودرو درباره کف قیمت خودرو در بازار نیز گفت: «حداقل قیمت خودرو را باید با توجه به ارزش دلاری آن بررسی کرد. اگر حداقل یک خودرو را حدود ۶ تا ۷ هزار دلار در نظر بگیریم، با نرخهای فعلی ارز، قیمت کف خودرو حدود یک میلیارد تا یک میلیلرد و دویست میلیون تومان خواهد بود.»
او درباره افزایش فروش خودروهای قسطی و فعالیت برخی شرکتهای لیزینگ نیز هشدار داد و گفت: «در شرایطی که تورم سالانه بالا است، ارائه خودرو با سودهای پایین باید با دقت بررسی شود. اگر جایی نرخهای غیرواقعی و پایین اعلام میشود، باید نسبت به آن شک کرد، چون ممکن است مسئله دیگری پشت ماجرا وجود داشته باشد.»
کاکایی با اشاره به تجربه گذشته بازار لیزینگ خودرو ادامه داد: «این موضوع در دهه ۸۰ هم مطرح شد و بعد از مدتی مشکلاتی ایجاد کرد. در شرایط فعلی نیز بهخصوص در حوزه خودروهای وارداتی، ریسکهای زیادی وجود دارد و مصرفکنندگان باید تعهدات شرکتها و قراردادها را با دقت بررسی کنند.»
او افزود: «الان حتی در برخی قراردادهای فروش نقدی خودروهای وارداتی هم مشکلاتی دیده میشود. مواردی وجود دارد که مشتری پول خودرو را پرداخت کرده اما شرکت با تأخیر در تحویل مواجه شده و درخواست مبلغ بیشتری برای تحویل خودرو کرده است. مشکل اینجاست که در بسیاری از موارد، سیستم نظارتی و قانونی قدرتمندی پشت مشتری وجود ندارد.»
این کارشناس صنعت خودرو همچنین نسبت به نبود آمار و نظارت کافی در بازار خودروهای وارداتی انتقاد کرد و گفت: «در حال حاضر آمار دقیقی از میزان معاملات خودروهای قسطی یا بخشی از واردات وجود ندارد. بازار خودروهای وارداتی و بهخصوص خودروهای مناطق آزاد، با خلأ آماری و نظارتی مواجه است.»
به گفته کاکایی، ورود مناطق آزاد به حوزه واردات خودرو نیز شرایط را پیچیدهتر کرده است. او معتقد است نبود یک سامانه جامع اطلاعاتی باعث شده تصویر دقیقی از حجم معاملات و عرضه این خودروها وجود نداشته باشد.
این کارشناس درباره آینده بازار خودرو در صورت افزایش دوباره تنشهای سیاسی نیز هشدار داد و گفت: «اگر جنگ ادامه پیدا کند، موضوع خودرو شاید دیگر مسئله اصلی اقتصاد نباشد، اما به هر حال اثر خود را روی قیمتها خواهد گذاشت.»
او ادامه داد: «تا اوایل تیرماه، بخش زیادی از تولیدات خودروسازان با قیمتهای مربوط به قبل از جنگ انجام شده بود. بنابراین اعداد و قیمتهایی که امروز اعلام میشود، هنوز اثر کامل هزینههای جدید را نشان نمیدهد.»
کاکایی توضیح داد که با ورود به ماههای آینده، ذخایر قبلی خودروسازان و قطعهسازان کاهش پیدا میکند و مواد اولیه و قطعات جدید باید با هزینههای بالاتر تأمین شود. به گفته او، افزایش هزینه حملونقل، لجستیک و مواد اولیه در نهایت خود را در قیمت خودرو نشان خواهد داد.
او با بیان اینکه در صورت ادامه شرایط فعلی، افزایش قیمت خودرو دور از انتظار نیست، گفت: «اگر این روند ادامه پیدا کند، حداقل ۵۰ درصد افزایش قیمت در بازار خودرو قابل تصور است، چراکه هنوز اثر واقعی جنگ در تولید خودرو نمایان نشده است.»
کاکایی در پایان با اشاره به مشکلات زیرساختی کشور از جمله ناترازی انرژی گفت: «موضوع فقط خودرو نیست. اگر تنشها ادامه پیدا کند، مسائل اقتصادی گستردهتر خواهد شد. همین حالا هم بخشهایی از صنایع با مشکل تأمین برق مواجه هستند و ادامه این شرایط میتواند فشار بیشتری به تولید وارد کند.»
او تأکید کرد: «بهتر است شرایط به سمت کاهش تنش و ثبات حرکت کند، چراکه ادامه نااطمینانی، نه فقط بازار خودرو، بلکه کل اقتصاد را تحت تأثیر قرار خواهد داد.»
کریمیسنجری: بازار خودرو در آستانه رکود تورمی است/ جنگ، معاملات را منجمد میکند
همچنین حسن کریمیسنجری، کارشناس صنعت خودرو، در گفتوگو با خبرآنلاین درباره آخرین وضعیت بازار خودرو اظهار کرد: بازار خودرو در حال حاضر تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار دارد؛ از یک سو نوسانات نرخ ارز و از سوی دیگر افت شدید قدرت خرید مردم.
وی افزود: «اینکه کدام یک از این دو عامل اثرگذاری بیشتری داشته باشد، مسیر بازار را تعیین میکند، اما تجربه نشان داده است که نرخ ارز معمولاً اثر قویتری بر قیمت خودرو دارد و باعث افزایش قیمتها میشود.»
کریمیسنجری ادامه داد: «در مقابل، با بالا رفتن قیمتها، تقاضا به تدریج کاهش پیدا میکند و در نهایت بازار وارد وضعیتی میشود که میتوان آن را رکود تورمی نامید؛ یعنی قیمتها افزایش مییابد اما تعداد خریداران کاهش پیدا میکند.»
این کارشناس صنعت خودرو درباره احتمال تشدید تنشهای نظامی و اثر آن بر بازار نیز گفت: «اگر شرایط جنگی ایجاد شود، بازار خودرو عملاً وارد رکود کامل خواهد شد. در چنین شرایطی تقاضا به شدت کاهش پیدا میکند و اگر جنگ با اختلال در مسیرهای تجاری و حملونقل دریایی همراه باشد، تجارت خارجی نیز تحت تأثیر قرار میگیرد و فضای کلی اقتصاد منجمد میشود.»
وی با اشاره به تجربه تنشهای گذشته افزود: «هرگونه آسیب به بخش تولید و صنایع کشور، چه در صنعت خودرو و چه در سایر صنایع، هزینه تولید را افزایش میدهد و در نتیجه قیمت تمامشده محصولات نیز بالا خواهد رفت.»
کریمیسنجری درباره چشمانداز بازار در صورت ادامه تنشها تصریح کرد: «اگر دوباره کشور وارد شرایط بحرانی شود، بازار با یک شوک یا سکته مواجه خواهد شد و معاملات به حداقل میرسد. اما اگر تنشها متوقف شود، بازار به تدریج خود را با شرایط جدید تطبیق میدهد؛ همانطور که پس از بحران قبلی نیز مسیر تجارت خارجی و روند تولید به سمت بهبود در حرکت بود.»
وی در پایان درباره راهکار خروج بازار خودرو از شرایط فعلی گفت: «در شرایط کنونی مهمترین اولویت، عبور کشور از فضای بحران است. پس از آن برای ساماندهی بازار خودرو باید تورم مهار شود و عرضه خودرو، چه از طریق افزایش تولید داخلی و چه از مسیر واردات، متناسب با نیاز بازار افزایش پیدا کند. تنها در چنین شرایطی میتوان به بازگشت آرامش و تعادل به بازار خودرو امیدوار بود.»
۲۲۳۲۲۴
