به گزارش رکنا، دانشمندان با بررسی ۹۴ نوع مختلف از نخستیها، شامل حیوانات زنده و فسیلها، توانستهاند ارتباط جالبی میان انگشت شست و اندازه مغز کشف کنند. آنها متوجه شدند که شستهای بلندتر نشانهای از مغزهای بزرگتر است؛ مسئلهای که نشاندهنده همپیوندی تکامل دست و ذهن انسان است.
تحقیقات جدید نشان میدهد که نخستیهایی که دارای شستهای بلندتری هستند، مغزهای حجیمتری نیز دارند. این موضوع بیانگر آن است که رشد تواناییهای دست و تکامل مغز در کنار یکدیگر پیش رفتهاند. در این پژوهش ۹۴ گونه از نخستیهای منقرض شده و زنده بررسی شدهاند و ارتباط قابل توجهی میان طول شست و اندازه مغز شناسایی شده است. این یافتهها ارتباط رشد نئوکورتکس، که مرتبط با تفکر پیشرفته است، و اندازه شست را نشان میدهند؛ برخلاف تصور اولیه، این ارتباط با مخچه، ناحیهای که کنترل حرکت را برعهده دارد، دیده نمیشود.
در گونههایی که شستهای نسبتا بلندتری داشتند، توانایی گرفتن اجسام کوچک بهبود یافته است و این گونهها مغزهای بزرگتری داشتند. این مطالعه که در ژورنال Communications Biology منتشر شد، شواهد محکمی ارائه میدهد که نشان میدهد مهارتهای دستی و رشد شناختی در طول تاریخ تکامل نخستیها، از لمورها تا انسانها، با یکدیگر مرتبط بودهاند. شست بلند و مغزی بزرگ از ویژگیهای متمایز انسانها و خویشاوندان منقرضشدهشان است.
حتی زمانی که دادههای انسانی از این بررسی حذف شدند، ارتباط میان طول شست و حجم مغز همچنان برقرار بود. دکتر جوآنا بیکر، محقق ارشد این مطالعه از دانشگاه ریدینگ، اعلام کرد: «ما همیشه میدانستیم که داشتن مغزهای بزرگ و تواناییهای دستی قوی ویژگیهای شاخص انسان هستند، اما اکنون روشن است که این دو به صورت جداگانه تکامل نیافتهاند. با پیشرفت مهارت برداشتن و دستورزی اشیاء توسط نیاکانمان، مغز آنها برای هماهنگی بهتر این تواناییها رشد میکرد. این مهارتها طی میلیونها سال تغییر و تکامل پیدا کردهاند.»
در این پژوهش، دانشمندان با استفاده از تکنیکهای فیلوژنتیک بیزی نشان دادند که رابطهای معنادار میان شستهای بلندتر و مغزهای بزرگتر در ۹۵ گونه نخستی فسیلی و زنده وجود دارد. بیشتر انسانتباران، از جمله انسان خردمند (Homo sapiens)، دارای شستهای فوقالعاده بلند هستند. این پژوهش نشان میدهد که ارتباط میان طول شست و اندازه مغز حتی در گونههای ابزارساز دیگر نیز وجود دارد.
یکی از کشفیات شگفتانگیز این تحقیق مربوط به بخش مغز مرتبط با شستهای بلند است. محققان انتظار داشتند که طول شست با مخچه که هماهنگی و کنترل حرکت را مدیریت میکند، در ارتباط باشد. اما خلاف این تصور، این پژوهش نشان داد که نئوکورتکس مغز، که مسئول پردازش اطلاعات حسی و مدیریت شناخت و آگاهی است، با طول شست مرتبط است. این بخش پیچیده و لایهدار تقریباً نیمی از حجم مغز انسان را تشکیل میدهد.
این موضوع که از دو بخش اصلی مغز تنها نئوکورتکس درگیر باشد، بسیار غیرمنتظره بود و نشان داد که رشد مهارتهای دستی نخستیها بالاجبار باعث توسعه نئوکورتکس شده است. البته مطالعات بیشتری لازم است تا مشخص شود نئوکورتکس چگونه تواناییهای مرتبط با دستورزی اشیاء را پشتیبانی و هماهنگ میکند.
ارتباط میان مغزهای بزرگ و شستهای ماهر بهعنوان پایهای حیاتی در تکامل انسان شناخته میشود. این دو عامل در کنار هم باعث پیشرفت تکنولوژی، ایجاد فرهنگهای مختلف و استقرار انسانها در محیطهای متنوع شدهاند. نتایج این تحقیق نقش مهارتهای دستی در توسعه مغز را برجسته کرده و نشان میدهد چگونه تغییرات در ساختارهای بدنی و عصبی نخستیها همواره به هم مرتبط بودهاند.