به گزارش اقتصادنیوز به نقل از هم میهن، نیویورک تایمز در گزارشی گمانهزنی کرده که مهمترین عامل انتقال اطلاعات سران نظام در حمله اسرائیل به جلسه شعام تلفنهای همراه محافظانشان بوده است.
در متن این گزارش با اشاره به این که اسرائیل نقطه ضعف را محافظان مسئولان ایرانی یافته بود، درباره این ترورهای ناجوانمردانه نوشته است:
اسرائیل در جریان جنگ دوازدهروزه بهار امسال توانست با ردیابی تلفنهای همراه محافظان، حرکتهای چهرههای کلیدی جمهوری اسلامی را دنبال کند و برخی از آنان را ترور نماید.
نشستی که برگزار شد، به حدی محرمانه بود که جز حاضران، یعنی شمار اندکی از عالیترین مقامات دولتی و فرماندهان نظامی ایران، هیچکس از زمان و مکان آن خبر نداشت.
شانزدهم ژوئن، چهارمین روز جنگ ایران و اسرائیل، شورای عالی امنیت ملی ایران در پناهگاهی صد فوت زیر دامنه کوهی در غرب تهران گرد هم آمد.
در این نشست، مسعود پزشکیان رئیسجمهور، رؤسای قوه قضائیه و وزارت اطلاعات و فرماندهان ارشد نظامی حضور داشتند. آنان با خودروهای جداگانه وارد شدند و هیچیک تلفن همراه به همراه نداشتند، زیرا میدانستند که دستگاه اطلاعاتی اسرائیل قادر به ردیابی آنان است.
با وجود همه این تدابیر، اندکی پس از آغاز جلسه، جنگندههای اسرائیلی شش بمب بر فراز پناهگاه فرو ریختند و دو ورودی و خروجی آن را هدف گرفتند. به شکلی شگفتانگیز، هیچیک از مقامات درون پناهگاه جان نباختند. اما زمانی که از زیرزمین خارج شدند، با پیکر چند تن از محافظان خویش که در اثر انفجار کشته شده بودند، مواجه شدند.
ردیابی محافظان ایرانی تاکنون گزارش نشده بود. این تنها بخشی از طرحی گستردهتر بود که اسرائیل برای نفوذ به درونیترین حلقههای امنیتی و اطلاعاتی جمهوری اسلامی به اجرا گذاشته است.
به گفته مقامات ایرانی و اسرائیلی، استفاده بیاحتیاط و طولانیمدت محافظان ایرانی از تلفنهای همراه ــ از جمله انتشار مطالب در شبکههای اجتماعی ــ نقشی اساسی در آن داشت که سازمان اطلاعات نظامی اسرائیل توانست دانشمندان هستهای و فرماندهان نظامی ایران را شناسایی کند.
ساسان کریمی، که پیشتر عضو معاونت راهبردی ریاستجمهوری در دولت کنونی ایران بود و اکنون تحلیلگر سیاسی و استاد دانشگاه تهران است، در اینباره گفت: «ما میدانیم مقامات عالی و فرماندهان تلفن همراه با خود حمل نمیکردند، اما همراهان آنان، یعنی محافظان و رانندگان، تلفن داشتند، تدابیر امنیتی را جدی نگرفتند و به همین دلیل اکثرشان ردیابی شدند.»
روایت حمله اسرائیل به آن نشست و جزئیات چگونگی ردیابی و هدف قرار دادن مقامات و فرماندهان ایرانی بر پایه گفتوگو با پنج مقام ارشد ایرانی، دو عضو سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نه تن از مقامات نظامی و اطلاعاتی اسرائیل تدوین شده است.
پس از پایان آخرین درگیری، ایران تمرکز خود را بر شناسایی و دستگیری عواملی گذاشته است که بیم دارد همچنان در کشور و در درون حکومت حضور داشته باشند.
مصطفی هاشمیطبا، معاون رئیسجمهور و وزیر پیشین، در گفتوگویی با رسانههای ایرانی در اواخر ژوئن گفت: «نفوذ تا عالیترین سطوح تصمیمگیری ما رسوخ کرده است.»
اوایل همین ماه، ایران یک دانشمند هستهای به نام روزبه وادی را به اتهام جاسوسی برای اسرائیل و مشارکت در ترور دانشمند دیگری اعدام کرد. سه مقام ارشد ایرانی و یک عضو سپاه پاسداران گفتند جمهوری اسلامی دهها تن از افراد وابسته به ارتش، دستگاه اطلاعاتی و شاخههای حکومتی را که مظنون به جاسوسی برای اسرائیل بودند ــ از جمله شماری در ردههای بالا ــ بیسر و صدا بازداشت یا در حصر خانگی قرار داده است. اسرائیل تاکنون هیچ ارتباطی با این افراد را نه تأیید و نه تکذیب کرده است.
به گفته مقامات اسرائیلی، ردیابی دانشمندان هستهای ارشد ایران از پایان سال ۲۰۲۲ آغاز شد و حتی در اکتبر گذشته احتمال ترور آنان مطرح بود، اما اسرائیل برای پرهیز از درگیری مستقیم با دولت بایدن این اقدام را به تعویق انداخت.
فهرست نخست شامل ۴۰۰ نام بود. این شمار با تکیه بر اسناد بایگانی هستهای ایران که موساد در سال ۲۰۱۸ از تهران ربوده بود، به ۱۰۰ نفر کاهش یافت. در نهایت، ایران اعلام کرد که اسرائیلیها ۱۳ دانشمند را هدف گرفته اند.
به موازات این عملیات، اسرائیل توانمندی خود را برای هدف قرار دادن فرماندهان ارشد نظامی ایران نیز گسترش داد. به گفته یک مقام اسرائیلی، نخستین هدف در این چارچوب سردار امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران بود.
سردار احمد وحیدی، گفت اسرائیل اگرچه عوامل انسانی و جاسوسانی در کشور دارد، اما مقامات ارشد و دانشمندان را عمدتاً با بهرهگیری از فناوریهای پیشرفته ردیابی کرده و جای نشستهای حساس را کشف کرده است. او اظهار داشت: «دشمن بخش اعظم اطلاعات خود را از طریق فناوری، ماهوارهها و دادههای الکترونیکی به دست میآورد. آنها میتوانند افراد را پیدا کنند، صدا و تصویرشان را بگیرند، با ماهوارههای دقیق بزرگنمایی کنند و مکانها را بیابند.»
در بخش دیگری از این گزارش، آمده است؛
اسرائیل کشف کرد که محافظان نهتنها تلفن همراه حمل میکردند، بلکه گاه از آن در شبکههای اجتماعی نیز استفاده میکردند. یکی از مقامات دفاعی اسرائیل در اینباره گفت: «استفاده گسترده از محافظان همان ضعفی بود که ما بر آنان تحمیل کردیم و توانستیم از آن بهره ببریم.»
مقامات ایرانی مدتها گمان داشتند که اسرائیل با استفاده از تلفنهای همراه فرماندهان نظامی و دانشمندان هستهای آنان را ردیابی میکند. سال گذشته، پس از آنکه اسرائیل هزاران پیجر کارگذاشتهشده میان نیروهای حزبالله در لبنان را منفجر ساخت، ایران استفاده از تلفنهای هوشمند، شبکههای اجتماعی و برنامههای پیامرسان را برای شمار زیادی از مقامات شاغل در حوزههای حساس ممنوع کرد.
اکنون تلفن هوشمند به طور کامل برای فرماندهان ارشد نظامی، دانشمندان هستهای و مقامات حکومتی ممنوع است.
مسئولیت حفاظت از مقامات ارشد، فرماندهان نظامی و دانشمندان هستهای بر عهده تیپ ویژهای از سپاه پاسداران به نام انصارالمهدی است. فرمانده این یگان، که در اوت گذشته همزمان با آغاز به کار دولت جدید منصوب شد، سردار محمدجواد اسدی است؛ یکی از جوانترین فرماندهان ارشد سپاه.
به گفته دو مقام بلندپایه ایرانی، سردار اسدی شخصاً چند فرمانده ارشد و یک دانشمند برجسته هستهای، محمدمهدی طهرانچی، را دستکم یک ماه پیش ازترورشان در روز نخست جنگ، از برنامه ترور اسرائیل آگاه کرده بود. او همچنین نشستی با مسئولان تیمهای حفاظتی برگزار کرده و خواستار رعایت تدابیر شدیدتر امنیتی شده بود.
ممنوعیت تلفن همراه در آغاز شامل محافظان نمیشد. این امر تنها پس از موج ترورهای اسرائیل در روز نخست جنگ تغییر کرد. از آن پس، محافظان موظف شدند تنها بیسیم حمل کنند و تنها سرگروههایی که همراه مقامات سفر نمیکنند مجاز به استفاده از تلفن باشند.
با این همه، بنا بر گزارش مقامات آگاه از نشستهای امنیتی با سردار اسدی، یکی از محافظان این مقررات را نقض کرد و تلفنی را به جلسه شورای عالی امنیت ملی برد. همین نقض دستورالعمل، به اسرائیل امکان داد تا حملهای دقیق و مرگبار را علیه محل نشست اجرا کند.
وزیر اطلاعات ایران در بیانیهای در ماه جاری اعلام کرد که دستگاه امنیتی تلاش اسرائیل برای ترور ۲۳ مقام ارشد را ناکام گذاشته است، هرچند نام و سمت آنان را فاش نکرد. در این بیانیه همچنین آمده بود که ایران در ماههای منتهی به جنگ، سیزده طرح ترور اسرائیل را که هدف آن کشتن ۳۵ مقام بلندپایه نظامی و دولتی بود، کشف و خنثی کرده است. (یک مقام اطلاعاتی اسرائیل این روایت را رد کرد و گفت اسرائیل پیش از حمله غافلگیرکننده ژوئن هیچ عملیاتی انجام نداده بود که موجب افزایش هوشیاری ایران شود.)
این بیانیه همچنین اعلام کرد که نیروهای امنیتی ۲۱ نفر را به اتهام جاسوسی برای موساد و فعالیت به عنوان عامل میدانی و پشتیبانی در دستکم یازده استان ایران شناسایی و بازداشت کردهاند.
اسرائیل ترور دانشمندان ارشد هستهای ایران را به اولویتی فوری بدل کرده است تا بدینوسیله برنامه هستهای ایران را عقب براند. حتی دو دانشمند جوان نوخاسته نیز توسط اسرائیل مسموم شدند.
اسرائیل اما تنها دانشمندان هستهای را هدف قرار نداده بود، بلکه گسترهای از مقامات عالیرتبه ایران، از جمله رؤسای قوای سهگانه که در نشست شورای عالی امنیت ملی حاضر بودند.
سردار امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران، در آغاز جنگ تیم فرماندهی خود را همراه با یگانهای حفاظتی گرد آورد تا اطلاعات مربوط به حملات احتمالی اسرائیل را رصد کنند. جنگندههای اسرائیلی به پرواز درآمدند و پناهگاهی را که حاجیزاده در آن پناه گرفته بود، هدف قرار دادند و او و چند فرمانده ارشد دیگر را ترور کرد.
علیرضا، پسر حاجیزاده، در ویدیویی که رسانههای ایرانی منتشر کردند گفت پدرش در مورد استفاده از تلفنها نهایت احتیاط را به خرج میداد. او گفت: «وقتی پدرم میخواست موضوعی مهم را مطرح کند، به ما میگفت تلفنها و دستگاههای هوشمند را از اتاق بیرون ببرید و در فاصله دور قرار دهید.»
توانایی اسرائیل در ردیابی محافظان، در نهایت به شناسایی محل نشست شانزدهم ژوئن نیز منجر شد. حاضران در این نشست، افزون بر مسعود پزشکیان رئیسجمهور، شامل محمدباقر قالیباف رئیس مجلس و غلامحسین محسنیاژهای رئیس قوه قضائیه بودند. وزرای کشور، دفاع و اطلاعات و شماری از فرماندهان نظامی نیز حضور داشتند.
به گفته روایتهایی که بعداً منتشر شد، حمله اتاق جلسه را ویران کرد و آن را مملو از آوار، دود و گرد و غبار ساخت و برق را قطع نمود. مسعود پزشکیان گفته است که روزنه باریکی از میان آوار یافت، جایی که پرتو نوری اندک و جریان هوایی ضعیف به داخل میآمد.
سه مقام بلندپایه روایت کردند که رئیسجمهور با دستان خالی خاک و سنگ را کنار زد و در نهایت روزنهای به اندازه کافی بزرگ پدید آورد تا همه حاضران یکییکی از آن بیرون خزیدند. پزشکیان زخمی سطحی در پا بر اثر ترکش برداشت و وزیر کشور به دلیل تنگی نفس به بیمارستان منتقل شد.
پزشکیان اخیراً در دیداری با شماری از روحانیون بلندپایه، در روایتی که رسانههای ایرانی منتشر کردند، گفت: «تنها یک شکاف بود و دیدیم هوا میآید و گفتیم خفه نخواهیم شد. زندگی بر یک ثانیه استوار است.» او افزود که اگر اسرائیل در کشتن عالیترین مقامات کشور موفق میشد، آشوبی فراگیر در ایران پدید میآمد: مردم همه امید خود را از دست میدادند.