ریزش مو در ماه رمضان یکی از دغدغههای شایع روزهدارانی است که نگران سلامت زیبایی و تراکم موهای خود هستند. با تغییر الگوی تغذیه و محدود شدن زمان صرف غذا به افطار و سحر، ممکن است بدن با کمبود ناگهانی ریزمغذیهای حیاتی مواجه شود. مو به عنوان یک بافت غیرحیاتی برای بدن شناخته میشود؛ به این معنا که وقتی مواد مغذی کاهش مییابد، بدن هوشمندانه این مواد را از موها دریغ کرده و صرف ارگانهای حیاتی مثل قلب و کبد میکند. در سایت پرشین وی، ما به کالبدشکافی علل فیزیولوژیک این پدیده میپردازیم و راهکارهایی را ارائه میدهیم تا بدون آسیب به تارهای مو، فریضه روزه را به جا آورید.
ریزش مو در ماه رمضان معمولاً از نوع “تلوژن افلوویوم” یا ریزش ناشی از استرس فیزیولوژیک است. وقتی کالری دریافتی کاهش مییابد یا بدن با کمآبی طولانیمدت روبرو میشود، چرخه رشد مو مختل شده و تعداد زیادی از فولیکولها به طور همزمان وارد مرحله استراحت میشوند. این اتفاق باعث میشود که فرد حدود دو تا سه ماه بعد از اتمام ماه رمضان، متوجه ریزش دستهای موهای خود شود. بنابراین، اقدامات پیشگیرانه باید از همان روزهای ابتدایی ماه رمضان آغاز شود تا از تخلیه ذخایر معدنی بدن جلوگیری گردد. سلامت مو مستقیماً با گردش خون در پوست سر و وجود بلوکهای سازنده پروتئینی در خون در ارتباط است که در ساعات روزهداری، کیفیت این عوامل تغییر میکند.
برای جلوگیری از شوک به ریشه مو، هرگز وعده سحر را حذف نکنید. مصرف یک لیوان آبمیوه طبیعی (مانند آب هویج یا سیب) در سحر به همراه چند عدد مغز خام (بادام یا گردو)، ویتامینهای گروه B و آنتیاکسیدانهای لازم برای فعال نگه داشتن فولیکولها را فراهم میکند. همچنین ماساژ ملایم پوست سر با انگشتان دست در فاصله افطار تا سحر، جریان خون را در اطراف ریشه مو بهبود میبخشد.
مو از پروتئینی سخت به نام کراتین ساخته شده است. بررسی تأثیر فقر آهن و پروتئین بر فولیکولهای مو نشان میدهد که بدون حضور آمینواسیدهای کافی، ساختار مو نازک و شکننده میشود. در ماه رمضان، بسیاری از افراد به جای مصرف گوشت و حبوبات در افطار، به سمت مواد قندی و کربوهیدراتهای ساده میروند. این جابجایی غذایی باعث میشود فولیکولها “گرسنه” بمانند. از سوی دیگر، آهن نقش “اکسیژنرسان” را دارد؛ وقتی سطح فریتین (ذخیره آهن) بدن کاهش مییابد، اکسیژن کافی به پیاز مو نمیرسد و رشد مو متوقف میشود. بانوانی که سابقه کمخونی دارند، بیشترین ریسک ریزش مو در ماه رمضان را تجربه میکنند.
مصرف مکمل زینک پلاس (که حاوی ویتامینهای گروه ب نیز هست) در وعده افطار، میتواند فرآیند ریزش را مهار کرده و به ضخیم شدن تارهای مو کمک کند. زینک همچنین سیستم ایمنی بدن را در دوران روزهداری تقویت کرده و از التهابات پوستی که منجر به ریزش مو میشوند، پیشگیری مینماید.
یکی دیگر از دلایل ریزش مو در ماه رمضان، کمبود ویتامینهای محلول در آب، به ویژه بیوتین (B7) و اسید فولیک است. این ویتامینها در بدن ذخیره نمیشوند و باید روزانه از طریق غذا دریافت گردند. مصرف نانهای سبوسدار، جوانه گندم و تخممرغ در وعده سحر، منبع غنی از این ویتامینهاست. بیوتین با تقویت زیرساخت کراتین بدن، از خرد شدن موها جلوگیری کرده و درخشش طبیعی را به موهای کدر بازمیگرداند.
برای مدیریت ریزش مو در ماه رمضان، باید برنامه غذایی خود را هوشمندانه طراحی کنید:
۱. آیا روزهداری باعث ریزش موی دائمی میشود؟ خیر، این نوع ریزش موقتی است و با اصلاح تغذیه و جبران کمبودها پس از ماه رمضان، موها دوباره به چرخه رشد بازمیگردند.
۲. بهترین زمان مصرف مکمل زینک در ماه رمضان چه ساعتی است؟ بهترین زمان، حدود یک ساعت بعد از افطار است تا با معده پر جذب شود و ایجاد تهوع نکند.
۳. آیا شستشوی زیاد مو در رمضان ریزش را بیشتر میکند؟ خیر، اما چون ساقه مو در اثر کمآبی بدن خشک میشود، بهتر است از شامپوهای ملایم و نرمکنندهها استفاده کنید تا موها گره نخورند.
۴. نقش آب در ریزش مو چیست؟ کمآبی باعث میشود ساقه مو خاصیت ارتجاعی خود را از دست داده و به راحتی از وسط بشکند. نوشیدن ۸ لیوان آب بین افطار تا سحر الزامی است.
۵. آیا خانمهای باردار روزهدار بیشتر دچار ریزش مو میشوند؟ بله، به دلیل نیاز بالای جنین به املاح، مادر حتماً باید مکملهای آهن و مولتیویتامین را طبق نظر پزشک مصرف کند.
۶. آیا مصرف قرص بیوتین در سحر مجاز است؟ بله، مصرف بیوتین در سحر به تامین انرژی و حفظ سلامت مو در طول روز کمک میکند.
۷. آیا استرس سحر بیدار شدن باعث ریزش مو میشود؟ استرس و تغییر ناگهانی الگوی خواب میتواند سطح کورتیزول را بالا برده و به فولیکولها آسیب بزند، بنابراین استراحت کافی در طول روز مهم است.
۸. کدام میوه برای تقویت مو در رمضان بهتر است؟ میوههای حاوی ویتامین C مانند پرتقال و توتفرنگی (برای جذب آهن) و انار (برای بهبود گردش خون پوست سر) عالی هستند.
۹. آیا کوتاه کردن مو در رمضان از ریزش جلوگیری میکند؟ کوتاه کردن تاثیری بر ریشه مو ندارد، اما باعث میشود موهای آسیبدیده و موخوره کمتر دیده شوند و شانه زدن راحتتر شود.
۱۰. آیا سبوس برنج برای جلوگیری از ریزش مو در رمضان مفید است؟ بله، ریختن یک قاشق پودر سبوس برنج در ماست یا سوپ در وعده افطار، بمب ویتامین B برای ریشه موهای شماست.