دوره

مواضع پزشکیان

درباره وقایع ۸۸ و حصر میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی

دو هفته پس از آغاز وقایع مربوط به انتخابات ۸۸

نطق در مجلس: 

در جامعه‌ای که ما زندگی می‌کنیم راحت به هر کسی دلمان می‌خواهد تهمت می‌زنیم، افترا می‌بندیم بدون این که به دادگاه رفته باشیم و آبرو را می‌ریزیم و بعد می‌گوییم همه چیز را باید درست و قانونی ببینیم و باید قانونی دید.

حضرت علی (علیه‌السلام) در نامه‌ی خودش به مالک اشتر می‌فرمایند: جلوی هوای نفس را بگیر و جلودار عمل خودت باش. در مورد آن کسی که دوست دارید و آن کسی که دشمن می‌دارید انصاف را مراعات کنید؛ با تمام وجودت به مردم مهر بورز، عشق بورز و از مردم دفاع کن، برای مردم مثل یک حیوان وحشی نباش که به جانشان بیفتی و آنان را لت و پار کنی. این مردم دو دسته هستند. یا برادر دینی تو هستند یا در خلقت با تو برابرند. گرفتار می‌شوند، مشکل دارند، عمداً و یا سهواً خطا می‌کنند. بگذر از اینها، با رحمت و گذشت با اینها برخورد کن، اینها مردم هستند، باید با گذشت با مردم برخورد کرد، سهواً و عمداً اگر اشتباه کنند.

در آخر می‌گوید: تو را داریم به اینها امتحان می‌کنیم. وقتی می‌توانی گذشت کنی گذشت کن، وقتی می‌توانی مداخله تند نکنی، تحریک نکنی، نزنی نزن، نگو من امیرم و امر می‌کنم، دیگران باید اطاعت کنند. من امر می‌کنم هر کس هم صدایش دربیاید پدرش را در می‌آورم!

این مردم است، با مردم باید مثل مردم برخورد کرد و مثل انسان و با انسانیت برخورد کرد. اگر ما راه علی را برویم، حرف علی را گوش بدهیم، منصفانه به همه گوش بدهیم و مثل یک انسان، با دوست و دشمن خودمان هم انصافانه برخورد می‌کنیم قطع و یقین تمام غائله‌ها می‌خوابد، تمام مشکلات حذف می‌شود ولی وقتی که جانب یکی را بگیریم، فقط یک صدا را بلند کنیم و اجازه ندهیم دیگران حرف بزنند و هر کس حرف زد به او انگ بچسبانیم آن وقت معلوم است که چه اتفاقی می‌افتد. حالا هر چقدر هم فریاد بکشیم که آن را اصلاح کنیم اصلاح نمی‌شود.

انصاف را باید مراعات کنیم. صدا و سیما باید انصاف را مراعات کند، سیستم‌های نظامی و امنیتی باید انصاف را مراعات کنند، ما حق نداریم خلاف قانون با انسانها برخورد کنیم

[در واکنش به نمایندگان که معترض نطق او شدند] اگر شما معتقد به مقام معظم رهبری هستید صبر کنید من حرف خودم را بزنم، نپذیرید! اگر ما ولایتی هستیم، ملت شریف ایران بدانند! این پیام مربوط به حضرت علی (ع) است، این گفتار و رفتار، رفتار علی است. خودتان قضاوت کنید، بینی و بین الله ما علی‌گونه عمل می‌کنیم یا خودمان براساس نگاه خودمان، گروه و دسته خودمان عمل می‌کنیم؟

این قضاوتی است که ملت و شما [نمایندگان] هم باید بکنید و این امتحانی است که خداوند بین ما و شما و آخرت خواهد کرد، نه اینکه ما مثلاً فرض کنیم بلند شویم و هر چه دلمان خواست بگوییم هر کس خواست حرف بزند «دو، دو» یا «چهار، چهار» و هر چه که هست.

مسعود پزشکیان سال ۹۴ در زمان نمایندگی با مجلس در گفتگویی با فارس گفت: در جایگاه قضاوت نیستم. باید همه داده ها را بررسی کرد، بدون کتمان واقعیت. تا زمانی که شما  کتمان می کنید و وقتی کسی می خواهد صحبت کند به وی انگ می زنید نمی شود قضاوت کرد. وقتی هوا غبار آلود است نمی توانید بگوئید حق چه چیزی است. وقتی هوا صاف باشد باید بی طرفانه بررسی کرد و آنگاه ببینید وزن تقصیر هر کسی چه قدر است. الان قضاوت ها شخصی است یا بخشی از واقعیت است. باید اول شفافیت ایجاد کرد. الان خیلی راحت انگ زده می شود به افراد و  در این فضا نمی شود حق را پیدا کرد. باید محیط بدون ترس باشد.

او در به این سوال فارس که «اصلا شما قانون شکنی های جریان اصلاحات را قبول دارید یا تمام آن به اصولگرایان و نهادهای نظام باز می گردد؟» پاسخ داد: بله. قبول دارم. منتها باید در چارچوب قانون برخورد شود.

پزشکیان در این مصاحبه همچنین گفته بود که حوادث ۸۸ از قانون شکنی احمدی نژاد آغاز شد. به گفته او: وقتی آقای احمدی نژاد گفت قانون برنامه چهارم توسعه را قبول ندارد انحراف از همانجا شروع شد. ایشان  خلاف قانون عمل کرد اما کسی جلویش نایستاد و برخی هم برایش کف زدند. بعد وقتی قانون ندارید نمی توان به کسی گفت چرا قانون شکنی می کنی. در آن دوره قانون شکنی رسم شده بود. من حق ندارم قوانین را زیر پا بگذارم. من حق ندارم هنجار شکنی کنم. اما کسی چیزی به آقای احمدی نگفت. امر به معروف و نهی از منکر این بود که در برابر این قانون شکنی ایستاد. در چارچوب قانون با دو طرف برخورد می شد. اگر از ابتدا با همه در چارچوب قانون برخورد می شد به اینجا نمی رسیدیم. قانون بد بهتر از بی قانونی است. اگر از اول در چارچوب قانون با آدمها چه با قوه قضائیه، چه مجریه، چه مقننه و چه نیروهای مسلح که  همه اینها انحرافات قانونی داشتند برخورد می شود اوضاع به اینجا کشیده نمی شد.

شهریور ۱۴۰۳ در زمان ریاست جمهوری

پزشکیان در جمع اصحاب رسانه گفت : مشکل آقای کروبی حل  شده است،  ولی نباید با نظام درافتاد. وی افزود: دیگر باید چه کار می کردیم؟ همین که یکی حل شده است یک قدم است، آن یکی قدم هم بگذارید باشد.

مواضع مسعود پزشکیان درباره وقایع ۱۴۰۱

در زمان وقایع ۱۴۰۱

مسعود پزشکیان ۲۶ شهریورماه ۱۴۰۱ در مراسم عزاداری اربعین حسینی در حسینیه‌ی خامس آل عبا در اسلامشهر در ارتباط با مرگ مهسا امینی گفت: برای اتفاقی که برای خانمی در تهران افتاد و او را برای حجاب گرفتند و در نهایت کشته شده واقعا اگر زمین دهان باز کند و آدم خودش بمیرد جا دارد. زمانی که خبر آمد خلخالی را از پای زن یهودی در آوردند حضرت علی (ع) گفت اگر هر مسلمانی این را بشنود و دق کند جای ملامت ندارد. آن وقت ما در کشورمان دختر مردم را می‌گیرند به خاطر اینکه چهار تا موی او بیرون بوده و می‌برند و مرده‌اش را تحویل خانواده‌اش می‌دهند، این وضعیت خیلی سخت است و این رفتار ما غیرقابل قبول است؛ خدا به ما رحم کند، به بچه های ما، به آینده‌ی ما خدا رحم کند. خداوند این جسارت را به ما بدهد که مملکتی درست کنیم که باعث عزت امامان ما بشویم و باعث بی آبرویی برای آنان نباشیم.

پزشکیان اول مهرماه ۱۴۰۱، زمانی که نماینده مجلس یازدهم بود در نامه ای تجمعات اعتراضی را آشوب و اغتشاش نامید و آن را هدف منافقان دانست و از توهین براندازان به رهبری انتقاد کرد. در نامه پزشکیان آمده بود: دمیدن در آـش خشم و کینه و افتادن کشور در التهاب و آشوب به نفع مردم، گروه های سیاسی داخل کشور و دسلوزان اسلام و انقلاب نخواهد بود. چنین شرایطی فقط به سود منافقان و دشمنان مردم ایران است که خود را در ایجاد اغتشش و ناآرامی و افزایش نارضایتی و شکاف بین مردم و حاکمیت می بینند.

در ادامه نامه پزشکیان بر تسریع شفاف شدن علت مرگ مهسا امینی آمده بود: تسریع در شفاف نمودن علت مرگ خانم مهسا امینی توسط تیمی کارشناسی و بی طرف قطعا تاثیر زیادی در ایجاد آرامش و کاهش التهاب جامعه خواهد داشت.

ارزیابی عملکرد و میزان کارآیی یا عدم کارایی گشت موسوم به امنیت اخلاقی و تاکی بر برخورد عزتمندانه توام با دلسوزی و خیرخواهی و به دور از اجبار و امر و نهی با مردم عزیز کشور راه برون رفت از نگرانی هاست.

در بخش دیگری از نامه پزشکیان آمده بود: کشتن برادران نیروی انتظامی و بسیجی، آتش زدن و تحریب اماکن و اموال عمومی و توهین به مقام معظم رهبری جز ایجاد خشم و کینه ماندگار در جامعه به نظر اینجانب هیچ گاه به حل مشکل نخواهد انجامید.

نماینده سابق مجلس در پایان نامه خود خواستار پیگیری خواسته ها از طریق قانون شده بود.

او در همان برهه زمانی در گفتگوی ویژه خبری صداوسیما نیز در مناظره ای با صادق کوشکی گفته بود: گر حکم شود که مست گیرند، در شهر هر آن‌که هست گیرند. ما داریم زور می‌گوییم. ما یک‌سری چارچوب درست کردیم و نتیجه‌اش این وضعیت شده که هم از نظر اسلامی و هم اقتصادی مشکل ایجاد کرده‌ایم. مقصر مائیم؛ ما نتوانستیم بچه‌ها را درست تربیت کنیم. سهم من، سهم روحانیت، سهم مساجد و سهم صداوسیما کجاست؟ همه باید پاسخگو باشند، نه اینکه فقط آن دختر را بگیرند و کتک بزنند و بعد برنامه ای درست شود که جنازه اش را تحویل بدهیم. بعد هم نیاییم و شفاف سازی کنیم.

پزشکیان با اشاره به مرگ مهسا امینی افزود: من پزشک فوق تخصص قلب هستم. کوپنی هم بالا نیامده ام. از نظر علمی اینطوری نیست که یک نفر همینطوری برایش اتفاقی بیفتد. مگر آنکه آنوریسم او پاره شود. اگر هم مقصر نبودیم بیاییم شفاف به مردم بگوییم.

او افزود: مردم گلایه دارند؛ بیایید شفاف‌سازی کنید. نگوئید هر کس حرف زد ضد نظام است یا با خارجی‌هاست. اگر ریگی به کفش‌تان نیست، از چه می‌ترسید؟ یک تیم بی‌طرف بگذارید تا علت را ارزیابی کنند تا بهانه دست رسانه‌های آن طرف آبی نیفتد.

وی در پاسخ به ناکارآمدی شیوه‌های قهری گفت: ما می‌خواهیم یک باور و اعتقاد را با اعمال زور و قدرت تزریق کنیم؛ این از نظر علمی شدنی نیست. حتی اگر آیه و حدیث هم بخوانیم، از نظر علمی نمی‌توان با این روش‌ها مردم را به عفاف و حجاب پایبند کرد. کسی که می‌خواهد ارشاد کند، خودش باید وارسته باشد. کسی که خودش اصول را رعایت نمی‌کند، نمی‌تواند مجری باشد.

نماینده وقت تبریز تأکید کرد: ما باید با مردم صادق باشیم؛ مردم با ما دشمن نیستند. اما وقتی برخورد چکشی می‌کنیم، وقتی به جای کار علمی و منطقی، احساسی برخورد می‌کنیم، نتیجه‌اش بیزاری مردم از دین می‌شود.

در زمان تبلیغات ریاست جمهوری

مسعود پزشکیان در جریان مبارزات انتخاباتی ۱۴۰۳، با بازخوانی حوادث سال ۱۴۰۱، دلیل اصلی ردصلاحیت‌های پیشین خود را موضع‌گیری صریح در ماجرای مهسا امینی عنوان کرد و با ادبیاتی تند نسبت به برخوردهای گشت ارشاد انتقاد کرد.

پزشکیان با اشاره به هزینه‌هایی که برای مواضع سیاسی خود پرداخته، می گفت: موضع من قبل از ورود به انتخابات کاملاً روشن بود. در دوره‌های قبل، صلاحیت مرا صرفاً به این دلیل رد کردند که در جریان ماجرای مهسا امینی، چه در صحن مجلس، چه در صداوسیما و چه در فضای عمومی، علناً موضع‌گیری کرده و اعتراض کرده بودم. در این موضوع هیچ شکی نیست.

وی نگاه خود به زنان و جوانان معترض را این‌گونه شرح داد: به پیر و پیغمبر، این بچه‌هایی که پوشش متفاوتی دارند، بچه‌های ما، خواهران ما و دختران ما هستند. همان‌گونه که با دختر خودم رفتار می‌کنم، با مردم هم باید همان‌طور رفتار کرد. خدا، پیغمبر و دین و مذهب من این را می‌گوید.

پزشکیان با نقد رفتارهای خشن به بهانه اجرای دین، تصریح کرد: در هیچ سنتی و در هیچ گفتار دینی پیدا نمی‌کنید که کسی را به خاطر نوع لباسش این‌گونه مورد برخورد قرار دهند. اگر آن نوع لباس پوشیدن گناه باشد، رفتاری که ما با این آدم‌ها می‌کنیم، صد برابر گناهش بیشتر است و من با این روش‌ها موافق نیستم.

این کاندیدای ریاست‌جمهوری با اشاره به تجربه شخصی خود در تربیت فرزندانش گفت: من به آن برادری که از برخورد دفاع می‌کرد گفتم: اگر دختر یا خواهر خودت رفتاری کرد که دوست نداشتی، چه می‌کنی؟ گفت نصیحت می‌کنم؛ اگر گوش نداد چه؟ من دخترم را تنهایی بزرگ کردم و با گوشت و پوست و استخوانم می‌فهمم که نمی‌توانم به دخترم زور بگویم. آن دختری هم که در خیابان است، دختر من است. وقتی نمی‌توانم با زور حرفم را به کرسی بنشانم، باید چه کنم؟ راهش زدن و برخورد نیست.

پزشکیان در نامه به محسن رنانی در ایام انتخابات ۱۴۰۳ نوشت: آسیب دیدگان اعتراضات ۱۴۰۱ همانند تمام آسیب دیدگان حوادث و تمام محرومان و مستضعفان این کشور همچون خانواده من هستند و خود را موظف می‌دانم برای استیفای حقوقشان تلاش کنم.

سومین مستند مسعود پزشکیان برای بار دوم با سانسور در صداوسیما روبرو شد. ستاد مسعود پزشکیان اعلام کرد که صداوسیما بخش‌هایی از این مستند درباره اعتراضات ۱۴۰۱ و اعلام موضع پزشکیان درباره جانباختن مهسا امینی را از نسخه نهایی این مستند حذف کرده است.

در زمان ریاست جمهوری

مسعود پزشکیان چند ماه پس از آغاز ریاست جمهوری خود در ۱۵ مهرماه ۱۴۰۳ با کمیته ویژه ناآرامی های سال ۱۴۰۱ که منصوب دولت گذشته بودند دیدار کرد و گفت: جمهوری اسلامی ایران در موضوع حقوق بشر مدعی است و متاسفانه به خاطر برخی اشتباهات درزمینه ناآرامی‌های سال ۱۴۰۱ در موضع متهم قرار گرفته است. متاسفانه نظام مدیریت و اطلاع‌رسانی ما در مواقع بحران عملکرد مناسب و صحیحی ندارد و اگر می‌توانستیم رخدادهای منتج به این ناآرامی‌ها را به شکل صحیح مدیریت کنیم اساسا شاید ناآرامی‌ها پیش نمی‌آمد.

رئیس جمهور افزود: این روزها شاهد کشتار روزانه صدها زن و کودک از سوی رژیم صهیونیستی در سایه سکوت و تایید ضمنی آن از سوی کشورهای غربی هستیم و نقض حقوق بشر نیز در این کشورها به طور مستمر اتفاق می‌افتد اما کشورهای اروپایی و در رأس آنها آمریکا به جای پاسخگویی در این زمینه در جایگاه مدعی قرار گرفته‌اند.

پزشکیان با تاکید بر اینکه باید برای ساماندهی نظام مدیریت بحران و نیز نظام اطلاع‌رسانی به ویژه در مواقع بحران فکر عاجلی کرد، اظهار داشت: برخی اقدامات مثل برگزاری کرسی‌های آزاداندیشی، بررسی و تصویب لایحه تجمعات قانونی و جهاد تبیین از جمله کارهایی هستند که انجام آنها می‌تواند مانع از انباشت برخی نارضایتی‌ها شود.

رئیس جمهور با بیان اینکه در دولت چهاردهم ایجاد زمینه ابراز آزادانه نظرات و انتقادات در دانشگاه‌ها در حال پیگیری است، گفت: اگر ما به درستی باورها و اعتقادمان اطمینان داریم و آنها را با منطق پذیرفته‌ایم طبیعتا نباید بابت نقد آنها نگران باشیم و یا در دفاع از این اعتقادات ناتوان باشیم لذا از اظهار انتقادات و نظرات متفاوت استقبال می‌کنیم. باید اجازه دهیم افراد آگاه و عالم با کسانی که انتقاد و یا اعتراضی دارند به خصوص در میان دانشجویان، آزادانه گفتگو و مباحثه کنند.

درباره حوادث ۱۴۰۴

۹ دی ۱۴۰۴

مسعود پزشکیان، رئیس جمهور در واکنش به اعتراضات بازاریان در پستی نوشت:

به وزیر کشور مأموریت دادم از مسیر گفت‌وگو با نمایندگان معترضان، مطالبات برحق آن‌ها را بشنود تا دولت با تمام توان برای رفع مشکلات و پاسخگویی مسئولانه عمل کند.

معیشت مردم، دغدغه هر روز من است. اقدامات اساسی برای اصلاح نظام پولی و بانکی و حفظ قدرت خرید مردم در دستور کار داریم.

۱۸ دی ۱۴۰۴

قائم‌پناه معاون اجرایی رئیس جمهور گفت: امروز آقای پزشکیان دستور دادند تا حدی که به امنیت ملی خدشه وارد نشود، هیچ برخورد امنیتی با مردم معترض انجام نشود.

۱۲ بهمن ۱۴۰۴

دفتر رئیس جمهور در اطلاعیه ای به دستور پزشکیان، ‌ با تجمیع اسامی که توسط پزشکی قانونی کشور تهیه و با سامانه سازمان ثبت احوال تطبیق داده شده است، فهرست مشخصات ۲۹۸۶ نفر از جان‌باختگان حوادث اخیر را منتشر کرد.

۲۳ بهمن ۱۴۰۴

پزشکیان در پاسخ به شبهات مطرح شده درباره حوادث ۱۴۰۴ گفت: «اینکه فردی در فضای مجازی، به نام اصلاحات، ادعا کند که حاکمیت خود مرتکب این اقدامات شده، نهایت بی‌انصافی است. بسیاری از این ادعاها صرفاً تکرار شنیده‌هاست و عمدتاً دروغ است. همان فردی که چنین ادعایی مطرح کرده است (علی شکوری‌راد)، می‌تواند رسماً وارد میدان شود؛ اختیار هم به او داده می‌شود تا شخصاً بررسی کند. اگر ادعایش درست باشد، ما باید پاسخ‌گو باشیم. اگر در درون حاکمیت یا از سوی افرادی مرتبط با ما گفته شده باشد که چنین اقداماتی انجام شود، در آن صورت شدیدترین مجازات شایسته ماست.

این سخنان چه معنایی دارد که کسی به نام اصلاحات یا روشنفکری، حرفی را بزند که خواست دشمن است؟ مگر ممکن است ما خود اقدامی کنیم که بازار، مسجد یا آمبولانس به آتش کشیده شود و سپس ادعا کنیم برای مدیریت جامعه چنین کرده‌ایم؟ آن‌گاه ترامپ و نتانیاهو بگویند شما آتش بزنید، ما هم حمایت می‌کنیم و در راه هستیم؟

۲۸ بهمن ۱۴۰۴

حل مسائل اجتماعی نیازمند عقلانیت، درایت و حکمت است و با رویکردهای قهری نمی‌توان اندیشه و نگرش را اصلاح کرد.   تلاش کردیم افرادی که فریب‌خورده یا نقش حداقلی در ناآرامی‌ها داشته‌اند تا حد امکان آزاد شوند. وضعیت بازداشت‌شدگان در حال پیگیری است تا خانواده‌ها از نگرانی خارج شوند. چه کرده‌ایم که بخشی از جوانان کشور به چنین نقطه‌ای رسیده‌اند؛ ما حق نداریم دیگران را به سبب ناتوانی‌های خود مواخذه کنیم. حکومت موظف است مشکلات مردم را حل کند.