به گزارش ایرنا، شهرستان باشت یکی از قطبهای تولید محصولات زراعی در کهگیلویه و بویراحمد به شمار میرود و سالانه هزاران هکتار از اراضی این شهرستان زیر کشت گندم و جو قرار میگیرد و امسال نیز بیش از ۱۰ هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضی کشاورزی باشت به کشت این 2 محصول اختصاص یافته ، ظرفیتی که نقش مهمی در تأمین امنیت غذایی و اقتصاد خانوارهای روستایی منطقه دارد.
با این حال، همزمان با پایان برداشت محصول، برخی کشاورزان برای آمادهسازی سریع زمین اقدام به سوزاندن کاه و کلش باقیمانده در مزارع میکنند، اقدامی که اگرچه در ظاهر راهکاری کمهزینه و سریع به نظر میرسد اما پیامدهای بلندمدت آن برای خاک و محیط زیست بسیار سنگین است.
خاکی که در آتش فقیر میشود
برخی از کارشناسان بخش کشاورزی معتقدند بقایای گیاهی یکی از مهمترین منابع تأمین ماده آلی خاک هستند و سوزاندن این بقایا موجب از بین رفتن بخش قابل توجهی از عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان از جمله نیتروژن، گوگرد و کربن میشود.
رییس جهادکشاورزی شهرستان باشت با اشاره به آثار مخرب این اقدام گفت: آتش زدن بقایای گیاهی موجب کاهش حاصلخیزی خاک، نابودی میکروارگانیسمهای مفید و کاهش ظرفیت نگهداری آب در زمینهای کشاورزی میشود.
سیده فاطمه حسینی افزود: حفظ بقایای گیاهی در مزارع علاوه بر افزایش ماده آلی خاک، به حفظ رطوبت، کاهش فرسایش و افزایش بهرهوری زمینهای کشاورزی کمک میکند.
خسارتی فراتر از مرزهای مزرعه
پیامدهای سوزاندن کاه و کلش تنها به خاک محدود نمیشود و در بسیاری از موارد، آتش از محدوده مزرعه خارج شده و به مراتع، باغها و اراضی مجاور سرایت میکند.
برخی کشاورزان و ساکنان روستاهای باشت میگویند : هر ساله با آغاز فصل برداشت، نگرانی از گسترش آتشسوزیها افزایش مییابد زیرا وزش باد میتواند شعلهها را به سرعت به مناطق اطراف منتقل کند و علاوه بر این، دود ناشی از سوزاندن بقایای گیاهی موجب آلودگی هوا و بروز مشکلات تنفسی برای ساکنان مناطق روستایی میشود و کیفیت محیطزیست را کاهش میدهد.
هشدارهای قانونی و برخورد با متخلفان
مسوولان جهاد کشاورزی تأکید دارند که سوزاندن بقایا و پسماندهای کشاورزی طبق قانون ممنوع می باشد و برای متخلفان برخورد قانونی در نظر گرفته شده است.
حسینی با اشاره به ماده ۲۰ قانون هوای پاک اظهار داشت : آتشزدن بقایای کشاورزی جرم محسوب میشود و در سالهای اخیر برای تعدادی از متخلفان پرونده تشکیل و به مراجع قضایی معرفی شده است.
وی با بیان اینکه امسال ۱۰ فقره آتشسوزی در مزارع کشاورزی باشت رخ داد افزود: متخلفان علاوه بر جریمه نقدی ممکن است از برخی حمایتها و نهادههای بخش کشاورزی در سال زراعی بعد محروم شوند.
راهکارهای جایگزین برای کشاورزی پایدار
کارشناسان راهکارهای متعددی را برای مدیریت بقایای گیاهی پیشنهاد میکنند و استفاده از روشهای خاکورزی حفاظتی، خرد کردن بقایا و بازگرداندن آنها به خاک، تولید کمپوست و چرای کنترلشده دام از جمله این روشها است.
روحالله جهانبین کارشناس جهادکشاورزی معتقد است بقایای گیاهی نه یک ضایعات بیارزش بلکه سرمایهای ارزشمند برای حفظ حاصلخیزی خاک هستند.
وی گفت: افزایش ماده آلی خاک یکی از مهمترین شاخصهای کشاورزی پایدار است و جلوگیری از سوزاندن بقایا میتواند نقش مهمی در حفظ کیفیت خاک و افزایش عملکرد محصولات در سالهای آینده داشته باشد.
ضرورت تغییر یک عادت قدیمی
اگرچه آتش زدن کاه و کلش در برخی مناطق سابقهای طولانی دارد، اما تغییر شرایط اقلیمی، افزایش خطر آتشسوزی و ضرورت حفظ منابع پایه تولید، لزوم کنار گذاشتن این روش را بیش از گذشته آشکار کرده است.
عدهای از کارشناسان معتقدند تداوم آموزشهای میدانی، افزایش آگاهی بهرهبرداران، نظارت مستمر و استفاده از فناوریهای نوین مدیریت بقایای گیاهی میتواند زمینه کاهش این پدیده را فراهم کند.
در شهرستانی که بیش از ۱۰ هزار و ۲۰۰ هکتار از اراضی آن زیر کشت گندم و جو قرار دارد، حفاظت از خاک به عنوان مهمترین سرمایه تولید، ضرورتی انکارناپذیر است، سرمایهای که در صورت تداوم سوزاندن بقایای گیاهی، بخشی از آن هر سال در میان شعلههای آتش از دست میرود.
به گزارش ایرنا، شهرستان ۳۶ هزار نفری باشت در جنوب غربی کهگیلویهوبویراحمد قرار دارد و دارای بیش از ۲۰ هکتار زمین زراعی و باغی است.
