به گزارش روز سه شنبه ایرنا روابط عمومی مرکز تحقیقات اسلامی مجلس، در این هماندیشی علمی، سخنرانان به پرسشهایی درباره نسبت میان مقاومت، کرامت انسانی و معنویت، چرایی «مبعوث شدن مردم» و چگونگی شکلگیری کنش اخلاقی در میدان نبرد پاسخ دادند.
رئیس پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، در این نشست با اشاره به فضیلتهای راهبردی در میدان نبرد، به تبیین تفاوت میان «اخلاق فضیلت» و «اخلاق وظیفه» پرداخت.
حجتالاسلام حسن بوسلیکی با اشاره به بعثت مردم در جنگ رمضان، جنگ کنونی را دارای چهار ضلع «نظامی»، «رسانهای»، «میدانداری مردم» و «دیپلماسی» دانست و گفت: در چنین فضایی باید بهدنبال فضیلتهای راهبردی باشیم؛ فضیلتهایی که ناظر به شرایط موجود و اهداف کلان جامعه باشند.
وی، مفاهیمی مانند ایمان، امانتداری، خشوع، تواضع، فروتنی، رواداری، همدلی با دگراندیشان، حلم و کظم غیظ را از جمله فضیلتهای اخلاقی راهبردی برشمرد و افزود: همه این فضائل دارای مراتب و درجات مختلف هستند و باید تلاش شود بیش از پیش در جامعه مورد توجه قرار گیرند.
وی با بیان نمونهای در این زمینه اظهار کرد: مجلس شورای اسلامی باید سازوکارهایی را در نظر بگیرد تا مردم به اندازه کافی در جریان امور قرار گیرند و نسبت به مسئولان و تدابیر آنان اعتماد پیدا کنند؛ زیرا اگر اطلاعرسانی درست به مردم انجام نشود، بازار شایعات واقعیتها را دگرگون خواهد کرد.
در ادامه، عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، با اشاره به بعثت مردم در نبرد رمضان گفت: ملت ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به ماهیت دشمنان انقلاب و اسلام آگاه شده و یکپارچه در برابر آنان ایستاده است.
اسماعیل آقاباباییبنی افزود: ملت ایران بارها ثابت کردهاست که میان مرگ با عزت و زندگی همراه با ذلت، گزینه نخست را انتخاب میکند. مردم ایران در جنگ رمضان با حضور حماسی خود این پیام را به جهانیان منتقل کردند و با بعثت خود، دنیا را شگفتزده و دشمنان را مأیوس ساختند.
وی از مبلغان مذهبی ماه مبارک رمضان خواست مفاهیم مرتبط با این جنگ، از جمله جهاد دفاعی و نقشه دشمنان برای آینده کشور را برای مردم بهخوبی تبیین کنند.
وی همچنین به برخی مفاهیم فقهی مرتبط با بعثت مردم اشاره کرد.
مدیر گروه تربیت پژوهشکده اخلاق و معنویت پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نیز در این نشست گفت: ظرفیت متون دینی بسیار بالاست و معصومان(ع) در لابهلای این متون، بهصورت حکیمانه بسیاری از قوانین و سیاستها را بیان کردهاند که برای جامعه امروز ما قابل توجه است.
حجتالاسلام محمدجواد فدایی ادامه داد: دعای چهاردهم صحیفه سجادیه، نقشه راه حکمرانی در شرایط ظلم است. امام سجاد(ع) در مقام مظلوم و در میدان ظلم، فرآیند مقابله با ظلم را روایت میکند و این موضوع میتواند برای سیاستگذاران ما بسیار راهگشا و تعیینکننده باشد.
این استاد حوزه و دانشگاه با بیان اینکه قانون جامع حمایت از مظلومان و تدوین قانون مهار فوری ظلم از پیامهایی است که میتوان از دعای چهاردهم صحیفه سجادیه استخراج کرد، افزود: جامعهای که امید، افق و معنای خود را از دست بدهد، شکست خواهد خورد؛ اما جامعه ایران با امید به آینده و افقهای روشن پیشرو، مبعوث شدهاست.
محقق و پژوهشگر پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، نیز در سخنانی با تأکید بر اهمیت اعتماد اجتماعی گفت: اعتماد اجتماعی بهعنوان یکی از بنیانهای اخلاقی، نقش مهمی در ساختارهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ایفا میکند.
حجتالاسلام مهدی فصیحی افزود: برخی مفاهیم اخلاقی دارای کارکردهایی هستند که دانش امروز نیز به جایگاه و اهمیت آنها پی برده است. هرچه در یک ساختار، نرخ اعتماد اجتماعی بالاتر باشد، آن جامعه آسانتر به حکمرانی پیشرفته نزدیک میشود و بسیاری از هزینههای سازمانی کاهش مییابد.
وی خاطرنشان کرد: اگر بخواهیم حرکت جامعه بهسوی حکمرانی مطلوب تسهیل شود، باید اعتماد اجتماعی بهصورت جدی مورد توجه قرار گیرد.
بر اساس این گزارش، تبیین ابعاد اخلاقی و تربیتی کنش مردم در شرایط مقاومت، تحلیل نقش معنویت در تابآوری و پایداری اجتماعی، شناسایی فضیلتها و روحیههای کلیدی در میدان نبرد و بازخوانی ظرفیتهای قرآن و سنت در هدایت کنش جمعی، از جمله محورهای مورد بحث در این نشست بود.
این هماندیشی با هدف عبور از رویکردهای انتزاعی و حرکت بهسوی فهمی عمیق، کاربردی و منسجم از اخلاق، تربیت و معنویت در شرایط واقعی زندگی انسان معاصر برگزار شد.
