مهدی زارع در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به زمینلرزه با بزرگای ۳.۶ عصر یکشنبه، ۷ تیر ۱۴۰۵ در حوالی سرخرود در جنوب فریدونکنار، اظهار کرد: این زمینلرزه که در مختصات ۵۲.۴۹ درجه طول شرقی و ۳۶.۵۸ درجه عرض شمالی و در عمق ۱۰ کیلومتری دشت ساحلی مازندران رخ داد، بار دیگر پتانسیل ساختارهای گسلهای پوشیده در جلگه کاسپین را یادآوری کرد.
وی افزود: لرزهخیزی در دشت ساحلی مازندران به دلیل ضخامت زیاد رسوبات کواترنری و آبرفتهای جوان، از یک سو بیانگر نرخ بالای بزرگنمایی ساختگاه است و از سوی دیگر، به دلیل بالا بودن سطح آبهای زیرزمینی در نواحی ساحلی مانند سرخرود، در صورت وقوع زمینلرزههای شدیدتر، پتانسیل بالایی برای وقوع پدیده روانگرایی وجود دارد.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله، ادامه داد: هرچند فراوانی زمینلرزهها در محدوده جلگهای مازندران نسبت به پهنه مرتفع البرز مرکزی کمتر است، اما ثبت زمینلرزههای کوچک و متوسط در این ناحیه نشان میدهد که ساختارهای گسلی پنهان در زیر پوشش رسوبات دشت ساحلی به طور مداوم فعال هستند.
زارع با اشاره به ویژگیهای ساختاری منطقه، توضیح داد: گسل خزر (مازندران) یک گسل راندگی بزرگ با شیب به سمت جنوب است که مرز ساختاری میان رشتهکوه البرز و دشت ساحلی خزر را مشخص میکند. این گسل در بسیاری از بخشها به صورت یک راندگی پیشرونده عمل میکند.
زارع با اشاره به ویژگیهای گسل خزر، اظهار کرد: گسل خزر (مازندران) در بسیاری از بخشها به صورت یک گسل راندگی کور (Blind Thrust) عمل میکند و آثار فعالیت آن در تغییر شکل و کجشدگی آبرفتهای جوان کواترنری در مرز میان دشت و کوه، بهویژه در نواحی جنوب نور، بابل و ساری، قابل مشاهده است.
به گفته وی، نرخ لغزش عمودی این گسل حدود ۲ میلیمتر در سال برآورد میشود.
زارع ادامه داد: گسل شمال البرز نیز یکی دیگر از ساختارهای لرزهزای مهم منطقه است که در جنوب پهنه ساحلی امتداد دارد و در کنار دیگر گسلهای فعال، در لرزهخیزی این ناحیه نقش مؤثری ایفا میکند.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله با اشاره به ساختارهای لرزهزای دشت ساحلی خزر، خاطر نشان کرد: در بخشهای مرکزی و شرقی جلگه کاسپین، بهویژه در جنوب ساری و بابل، تلاقی گسلهای بهشهر و مازندران موجب افزایش پتانسیل لرزهخیزی منطقه شده است.
وی ادامه داد: افزون بر این، ساختارهای سنگ بستر در زیر دشت ساحلی سرخرود تا کف دریای خزر امتداد دارند و این ساختارها توان ایجاد گسیختگیهای پنهان را دارند؛ موضوعی که بر ضرورت توجه بیشتر به خطر لرزهای این منطقه تأکید میکند.
زارع مهمترین رویدادهایی که تکانهای شدید آنها دشت ساحلی و نواحی آمل، بابل و محمودآباد را متأثر ساخته، به این شرح نام برد:
* زمینلرزه ۲۲ فروردین ۱۳۱۴ (کسوت ساری) با بزرگای ۶.۳ که بخشهای وسیعی از البرز مرکزی را لرزاند.
* زمینلرزه ۱۱ تیر ۱۳۳۶ (سنگچال جنوب آمل) با بزرگای ۶.۸ که مخربترین زلزله دستگاهی منطقه بود و دشت ساحلی آمل و محمودآباد را به شدت تکان داد.
* زمینلرزه ۸ خرداد ۱۳۸۳ (فیروزآباد؛ کجور) با بزرگای ۶.۲ که در بخش غربی کانون زلزله امروز رخ داد.
زارع با اشاره به زمینلرزه سرخرود با بزرگای ۳.۶ در ۷ تیرماه، گفت: این رویداد لرزهای با وجود بزرگای کم، الزاما به معنای وقوع قریبالوقوع یک زمینلرزه بزرگ در منطقه نیست، اما بار دیگر جنبایی گسل مازندران و ساختارهای وابسته به آن در زیر دشت ساحلی مازندران را یادآوری میکند.
وی تأکید کرد: این رخداد، ضرورت توجه به ارزیابی ریسک لرزهای در دشت ساحلی مازندران را بیش از پیش آشکار میکند و لزوم بررسی دقیق پدیده روانگرایی در این پهنه را مورد تأکید قرار میدهد.
رئیس مرکز پیشبینی زلزله پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی و مهندسی زلزله خاطرنشان کرد: رعایت دقیق ضوابط آییننامههای طراحی و ساختوساز لرزهای در مناطق ساحلی، بهویژه در برجهای مسکونی سرخرود، محمودآباد و نور، برای کاهش خطرپذیری در برابر زمینلرزه امری ضروری و اجتنابناپذیر است.
انتهای پیام
