بیماریهای کبدی یکی از چالشهای بزرگ سلامت در جهان هستند؛ بهطوریکه آمارهای سال ۲۰۲۳ نشان میدهند این بیماریها سالانه مسئول مرگ ۲ میلیون نفر (معادل ۴ درصد از کل مرگومیرها در جهان) هستند و تقریباً دوسوم این تلفات نیز به مردان اختصاص دارد. بااینحال، مطالعه جدیدی نشان میدهد که مصرف قهوه (حتی نوع بدون کافئین) با کاهش خطر ابتلا به سیروز، سرطان کبد و مرگومیر ناشی از بیماریهای کبدی مرتبط است.
محققان در این پژوهش، دادههای بیش از ۳۵۰,۰۰۰ شرکتکننده از بانک اطلاعات پزشکی بریتانیا (UK Biobank) را که در ابتدای مطالعه به سیروز یا سرطان کبد مبتلا نبودند، به مدت ۱۳ سال ردیابی و تحلیل کردهاند. نتایج نشان داده افرادی که روزانه ۵ فنجان یا بیشتر قهوه مینوشند، با کاهش ۳۲ درصدی خطر ابتلا به سیروز، کاهش ۴۷ درصدی احتمال ابتلا به سرطان کبد و کاهش ۴۲ درصدی در مرگومیرهای مرتبط با کبد مواجه شدهاند.
بررسیها نشان داده شرکتکنندگانی که قهوه بیشتری مصرف میکردند، سطوح پایینتری از چربی کبد، آهن کبد، فیبروز (ایجاد بافت زخمی در کبد) و التهاب کبد را تجربه کردهاند. آزمایش خون این افراد نیز نشاندهنده سطوح بالاتری از پروتئینهای مرتبط با عملکرد سالم کبد و سطوح پایینتری از فاکتورهای مربوط به زخم و التهاب بوده است.
از آنجایی که هر دو نوع قهوه کافئیندار و بدون کافئین نتایج مشابهی داشتهاند، مشخص شده که این خواص حفاظتی صرفاً به کافئین مربوط نمیشود. به گفته «شلی لو»، از نویسندگان این مطالعه، قهوه از طریق تأثیر بر کاهش التهاب و ایجاد بافت زخمی به بهبود سلامت کبد کمک میکند و این موضوع مسیر را برای تحقیقات آینده روشن میسازد.
با وجود این نتایج درخشان، «جو دونگ یانگ»، نویسنده ارشد مطالعه، تأکید میکند:
«یافتههای ما حامی مصرف متعادل قهوه برای افرادی است که درحالحاضر از آن لذت میبرند و بدنشان به خوبی آن را تحمل میکند؛ اما توصیه نمیکنیم که افراد صرفاً برای محافظت از کبد و براساس این مطالعه، شروع به نوشیدن قهوه کنند.»
وی یادآور شده که پیشگیری از بیماریهای کبدی همچنان باید بر حفظ وزن سالم، محدود کردن مصرف الکل، ورزش منظم و کنترل قند خون، فشار خون و کلسترول متمرکز باشد.
قویترین ارتباط حفاظتی در مصرف حدود ۳ تا ۴ فنجان قهوه در روز مشاهده شده، هرچند مصرف کم تا متوسط (۱ تا ۲ فنجان در روز) نیز خطر بیماریهای کبدی را به میزان قابلتوجهی کاهش میدهد. کارشناسان هشدار میدهند که مصرف بیش از حد کافئین میتواند عوارضی چون افزایش ضربان قلب، تپش قلب، فشار خون بالا، اضطراب و اختلال در خواب ایجاد کند. بهطور کلی، مقدار ایمن مصرف کافئین برای بیشتر بزرگسالان تا ۴۰۰ میلیگرم در روز (معادل حدود ۴ فنجان چای یا قهوه) تعیین شده است.
نتایج تحقیق در ژورنال Clinical Gastroenterology and Hepatology منتشر شده است.
