به گزارش ایرنا، در تاریخ هر سرزمینی، چهرههایی هستند که فراتر از زمان خود معنا پیدا میکنند؛ شخصیتهایی که نهفقط در حافظه سیاسی یک ملت، بلکه در وجدان تاریخی آن ملت ماندگار میشوند.
شهید آیتالله سید علی حسینی خامنهای از همین جنس است؛ شخصیتی که بسیاری از ابعاد اندیشه و سیره او، با گذر زمان بیشتر شناخته میشود و روشنتر از همیشه نشان میدهد که تکیهگاه اصلیاش، هم ایمان به خدا بود و هم باور به ظرفیتهای مردم.
آنچه این شخصیت را از بسیاری از رهبران سیاسی متمایز میکند، پیوند عمیق میان اعتقاد و عمل است. در نگاه ایشان، دین فقط مجموعهای از باورهای ذهنی نبود، بلکه باید در متن زندگی اجتماعی، در تصمیمهای سیاسی و در نسبت با مردم حضور مییافت؛ همین نگاه، به اندیشه رهبر شهید عمق و به رفتار ایشان صداقت میبخشید و سبب میشد در سختترین شرایط نیز از مسیر توکل و مسئولیتپذیری فاصله نگیرند.
در کنار این اتکای معنوی، ایمان به مردم نیز یکی از پایههای اصلی مکتب فکری ایشان بود؛ قائد امت، مردم را نه صرفا همراهان یک جریان، بلکه ستون اصلی پایداری و پیشرفت میدانستند و از همین رو، نامشان با مردمباوری، استقلالخواهی و امیدآفرینی گره خورده است؛ ویژگیهایی که باعث شد شخصیت این بزرگوار نهفقط در یک دوره خاص، بلکه در حافظه تاریخی ایران به عنوان نمادی از ایمان، خرد و پیوند با جامعه باقی بماند.
امام شهید تا آخرین لحظه به توحید و مردم تکیه داشتند
استاد روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی شیراز و معاون برنامهریزی و هماهنگی دانشگاه اسلامی فارس در گفتوگو با خبرنگار با اشاره به پیشینه تاریخی و تمدنی ایران گفت: شیراز، داراب، مرودشت و بسیاری از مناطق ایران هر کدام نشانههایی از تمدن بزرگ ایران را در خود دارند، اما در میان ۶ هزار سال تاریخ این سرزمین، مردمیترین و وطندوستترین شخصیتی که شاهد آن بودهایم شهید آیتالله سید علی حسینی خامنهای است که در نهایت نیز در وقایع اخیر و در جنگ رمضان به شهادت رسیدند.
علیرضا بیاباننورد سروستانی افزود: تا آخرین لحظهای که ایشان در کشور حضور داشتند، میتوانستیم اصول نظری و عملی ایشان را مشاهده کنیم؛ اصولی که بر پایه مبانی مشخصی استوار بود. برای آنکه بدانیم با چه جایگاه رفیع و بزرگی روبهرو بودهایم اما از قدرت درک آن عاجز بودیم، باید این اصول را مرور کنیم، زیرا در زمان حیات ایشان شاید از درک کامل آن عاجز بودیم، اما با گذشت زمان بیتردید جایگاه واقعی ایشان در ایران و جهان بیشتر شناخته خواهد شد.
وی ادامه داد: یکی از مهمترین ویژگیهای رهبر شهید اعتقاد عمیق به توحید بود. توحید دو بخش دارد؛ توحید نظری و توحید عملی. بسیاری از انسانها در توحید نظری خود را موحد میدانند و به خداوند ایمان دارند، اما آنچه صحت این ادعا را مشخص میکند توحید عملی است.
این استاد علوم سیاسی گفت: رهبر شهید انقلاب حقیقتا به توحید معتقد بود و اگر آثار ایشان بهویژه کتاب «طرح کلی اندیشه اسلامی در قرآن» مطالعه شود، بهروشنی دیده میشود که ایشان تلاش داشتند مفاهیم توحیدی و آموزههای دینی را به متن جامعه وارد کند. ایشان از این رویکرد با عنوان «الهیات اجتماعی» یاد میکردند و معتقد بودند اگر آموزههای دینی در متن جامعه انسانی حضور نداشته باشد، ارزشی نخواهد داشت، همین نگاه سبب شد رهبر شهید انقلاب انسانی متکی به خداوند باشند و تا آخرین لحظه نیز این اتکا را حفظ کنند.
بیاباننورد سروستانی افزود: رهبر شهید انقلاب اسلامی در یکی از سخنرانیهای خود به حضور ناوهای ایالات متحده آمریکا در خلیج فارس اشاره کردند و فرمودند که این ناوها دستگاههایی مخوف و خطرناک هستند، اما در عین حال ما چیزی بالاتر و مهمتر از آن داریم؛ منظور ایشان همان اتکای جمهوری اسلامی ایران به توحید بود و باور داشتند تا زمانی که این اتکا وجود داشته باشد، هیچ گزند و آسیبی متوجه جمهوری اسلامی ایران نخواهد شد.
تکیه بر مردم، میراث مشترک انبیا و اولیا
وی یادآور شد: نکته مهم دیگری که در اندیشه شهید آیتالله سید علی خامنهای دیده میشود، تکیه بر مردم است؛ همان اصلی که امام حسین(ع) و ائمه معصومین(ع) نیز به خاطر آن به شهادت رسیدند، امام خمینی(ره) نیز با تکیه بر آن قیام کرد، امام شهید نیز بر همین اصل تاکید داشتند و رهبر جوان انقلاب اسلامی نیز معتقدند محور اصلی در این مسیر، مردم هستند.
استاد روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی شیراز گفت: در مکتب تشیع و مکتب جعفری توجه ویژهای به مردم وجود دارد و اگر اندیشههای امام خمینی(ره) بررسی شود، مشخص میشود که یکی از پرکاربردترین واژههایی که ایشان در سخنان خود به کار میبردند واژه «مردم» بود؛ از نگاه امام خمینی(ره) هیچ چیز مهمتر از مردم نبود و همین نگاه در اندیشه شهید آیتالله سید علی خامنهای نیز وجود داشت.
بیاباننورد سروستانی اظهار کرد: اساس انقلاب اسلامی یک انقلاب مردمپایه و مردمبنیان است و تکیه اصلی آن بر مردم قرار دارد؛ در همین روزهایی که بیش از صد روز از آن گذشته است، اگر حضور و همبستگی مردم نبود، برنامههایی که ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی برای تهاجم نظامی در بازه زمانی چند روزه طراحی کرده بودند، ممکن بود شکل دیگری پیدا کند، اما در عمل نتیجه معکوس شد و مردم با همبستگی، وفاق و وحدت، صحنهای متفاوت رقم زدند و نشان دادند که با وجود همه مشکلات و مسائل، همچنان پشتوانه نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران هستند.
وی با بیان اینکه امام شهید اعتقاد عمیق و کمنظیری به مردم داشتند و این موضوع در سخنرانیهای متعدد ایشان بهخوبی دیده میشود، یادآور شد: من همواره در جلسات مختلف اشاره میکنم که اگر کسی بتواند سخنرانیای از امام شهید پیدا کند که در آن دو ویژگی وجود نداشته باشد، جای تعجب دارد؛ نخست محوریت مردم و دوم اینکه سخنان ایشان تکراری نبود و با وجود ساعتها سخنرانی در طول بیش از چهار دهه پس از انقلاب، کمتر میتوان جملهای تکراری در میان سخنان ایشان پیدا کرد.
ایرانگرایی، سومین ستون اندیشه رهبر شهید
وی با اشاره به اعتقاد شهید آیتالله خامنهای به ایران، گفت: گرچه رهبر شهید بین اسلام و ایران تفاوتی قائل نبودند و این دو را در یک راستا میدانستند، اما ایران پس از ۱۴۰۰ سال، تنها کشور مدافع راستین اسلام است؛ در دیگر کشورهای اسلامی، انحرافاتی دیده میشود، اما ایران تنها کشوری است که بر دین و مذهب راستین تکیه کرده است.
استاد روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی شیراز افزود: ایرانیان، بهرغم اعتقاد به مذاهب و ادیان مختلف، پای وطن و خاک خود ایستادهاند، چنانچه در جنگ تحمیلی شاهد حضور و شهادت رزمندگان ارمنی، مسیحی و زرتشتی بودیم که برای دفاع از خاک خود جان باختند.
بیاباننورد سروستانی گفت: شهادت، اوج وطنپرستی است و وطنپرست واقعی کسی نیست که در خارج از کشور باشد و به دنبال تضعیف کشور یا ورود دشمن باشد، بلکه او کسی است که حتی با دست خالی برای دفاع از وجب به وجب خاک میهن برمیخیزد؛ مفهوم شهادت با وطنپرستی پیوند ناگسستنی دارد.
جنایت دشمن در لامرد و میناب؛ روایتی از بمبهای ساچهای
وی با اشاره به طراحی برنامه برای یادبود شهدای میناب و حضور دانشآموزان گفت: مشاهده تصاویر شهدای کودک و جوان، دل هر انسانی را به درد میآورد؛ ما در عصری زندگی میکنیم که هوش مصنوعی بسیار دقیق عمل میکند و دشمن با استفاده از آن، دقیقترین نقاط را برای هدف قرار دادن انتخاب کرده بود.
این استاد دانشگاه با اشاره به حملات هوایی دشمن در منطقه لامرد و میناب بیان کرد: در آن حملات، برای نخستین بار در جهان از بمبهایی استفاده شد که هر یک حاوی ۱۲۰ هزار ساچمه بود؛ اگر این تعداد ساچمه را در چهار بمب ضرب کنیم، با ۴۸۰ هزار ساچمه روبهرو هستیم که هدف آنها کشتن نزدیک به ۴۸۰ هزار نفر بود.
بیاباننورد سروستانی با اشاره به آسیبهای مشاهده شده در خیابانها و ساختمانها گفت: دشمن در روزهای نخست جنگ قصد داشت با این حجم از تخریب و کشتار، مردم را مرعوب کند، اما در روز برخورد با لامرد، به دلیل خلوت بودن منطقه، تلفات به حدود بیست شهید و بیش از صد مجروح محدود شد؛ برخی از شاهدان عینی گزارش دادهاند که این ساچمهها با مواد رادیواکتیو آغشته شده بودند تا پس از ورود به بدن، نفوذ کرده و باعث عفونتهای شدید شوند، بدون آنکه فرد در لحظه دردی حس کند تا زمانی که عفونت تمام بدن را فرا بگیرد.
در تمام بیانیههای امام شهید، دغدغه مردم به چشم میخورد
وی در ادامه سخنان خود با اشاره به اهمیت واژه «مردم» در گفتار و نوشتار رهبر شهید و رهبر معظم انقلاب اسلامی اظهار کرد: در تمام بیانیههای امام شهید، دغدغه مردم و واژه مردم به چشم میخورد.
معاون برنامهریزی و هماهنگی دانشگاه اسلامی فارس با اشاره به یکی دیگر از ویژگیهای برجسته مکتب شهید آیتالله خامنهای، موضوع دشمنستیزی را مطرح کرد و گفت: شهید آیتالله سید علی خامنهای دشمنستیز بودند؛ حال اگر بخواهیم این ویژگی را با نمادی در تختجمشید مقایسه کنیم، مجسمه شیر در تختجمشید چنین است که از روبرو غرش میکند اما از بغل میخندد؛ امام شهید نیز به همین منوال بودند؛ یعنی با هر کسی که با ایران دوست بود، دلسوز و مهربان بودند، اما در برابر هر کسی که دشمن ایران محسوب میشد، هرگز هیچگونه مماشاتی نشان ندادند و در برابر دشمنان هیچگاه کرنش نکردند.
دیپلماسی باید مسیر خود را طی کند؛ نگاه راهبردی رهبر شهید
بیاباننورد سروستانی با اشاره به شهادت آیتالله خامنهای افزود: ایشان در عین ایستادگی، پاداش بزرگی نیز گرفتند و به دست بدترین اقوامی که میتوانند در جهان وجود داشته باشند، به شهادت رسیدند؛ رهبر شهید همواره میفرمودند که به آمریکا اطمینان ندارند و در آن زمان نیز نسبت به مذاکرات خوشبین نبودند، اما معتقد بودند که دیپلماسی باید کار خودش را انجام دهد؛ این دیدگاه در حال حاضر نیز توسط رهبر انقلاب اسلامی دنبال میشود که با وجود داشتن نظرات متفاوت، تاکید دارند که دیپلماسی باید مسیر خود را طی کند.
وی با بررسی ساختار قدرت در علوم سیاسی گفت: در جریانات اخیر، تصور بر این بود که سه ضلع شامل میدان، خیابان و دیپلماسی وجود دارد، اما اعتقاد من این است که ما در واقع تنها یک ضلع داریم و آن هم «مردم» هستند؛ کسانی که در عرصه دیپلماسی فعالیت میکنند، کسانی که در میدان حضور دارند و کسانی که در خیابانها ایستادگی میکنند، همگی فرزندان مردم هستند.
ایستادگی بینظیر ایران در برابر ابرقدرتها
این استاد دانشگاه با مقایسه توان نظامی و ایستادگی ایران در برابر آمریکا گفت: ما در روزهایی که شاهد بودیم آمریکا در بازه زمانی کوتاهی توانسته است کشورهایی نظیر سوریه، افغانستان، عراق، ونزوئلا و کوبا را تحت کنترل درآورد، شاهد ایستادگی بینظیر ایران بودیم؛ در حالی که دشمن با تجهیزاتی نظیر ناوهای مختلف در منطقه خلیج فارس حضور داشت، ایران در برابر آنها ایستادگی کرد.
بیاباننورد سروستانی با اشاره به نتایج این مقابله افزود: ایران توانست هفت کشور و ۴۸ پایگاه نظامی ایالات متحده آمریکا را مورد هدف قرار دهد و این درگیری باعث شد که ایالات متحده حدود ۳۰۰ میلیارد دلار خسارت ببیند؛ هرچند ایران نیز در این جنگ صدمه دیده است، اما در مجموع، مقاومت ایرانیها وصفناپذیر بوده و در آینده انشاءالله با شفاف شدن ابعاد و دستاوردهای جنگ، میتوانیم به طور کامل درباره آن صحبت کنیم.
اعتماد متقابل رهبر و مردم؛ سرمایه بزرگ نظام
وی در ادامه سخنان خود گفت: با وجود تمام مشکلاتی که مردم با آنها دست و پنجه نرم میکنند، هم رهبر و هم مردم به یکدیگر اعتقاد راسخ دارند.
استاد روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی شیراز در بخش دیگری از سخنان خود سومین اصل در سلوک نظری و عملی امام شهید را «ایرانگرایی» دانست و بیان کرد: امام شهید اعتقاد عمیقی به ایران داشتند؛ به عنوان مثال، ایشان در سفر به شیراز، ابتدا به تختجمشید و حافظیه سر زدند و سپس به زیارت احمد بن موسی (ع) رفتند و این ترتیب بازدید نشاندهنده اعتقاد عمیق ایشان به ریشههای تمدنی ایران است.
بیاباننورد سروستانی ادعای برخی شبکههای ماهوارهای مبنی بر ایرانگرایی و باستانگرایی بودنشان را رد کرد و افزود: این شبکهها و افراد دروغ میگویند؛ اگر راست میگفتند، خواستار حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران نمیشدند؛ این افراد منتظر بودند تا ایران توسط ترامپ، قمارباز، فتح شود؛ ترامپی که خود را ادامه راه دزدان دریایی معرفی کرده بود.
باستانگرایی و وطنپرستی منحصر به رهبر شهید انقلاب است
وی باستانگرایی و وطنپرستی را منحصر به رهبر شهید انقلاب دانست و گفت: پس از کوروش و داریوش، تنها کسی که بدون فتح و تهاجم نظامی بر ایران حاکم شد، امام خمینی(ره) و سپس رهبر شهید انقلاب بودند؛ دیگران یا از راه تهاجم نظامی، یا فتح و یا قدرت نظامی ایران را در دست گرفتند، اما جمهوری اسلامی با اتکا به قدرت مردم و مفهوم شهادت توانست ادامه دهد.
استاد روابط بینالملل دانشگاه آزاد اسلامی شیراز به دو بال تشیع اشاره کرد و گفت: غربیها معتقدند تشیع دو بال دارد؛ بال سبز که همان حب اهل بیت (ع) است، و بال سرخ که بال شهادت است؛ شیعیان معتقدند که اگر در راه خدا و اهل بیت (ع) مجاهده کنند، چه پیروز شوند و چه شهید، رستگار خواهند شد، بنابراین، در مکتب تشیع، چه شهید شوند و چه باقی بمانند، شکستی در کار نیست.
پیوند توحید و مردم در اندیشه رهبر شهید
در پایان، باید دانست که قدرت واقعی در نگاه شهید آیتالله سید علی حسینی خامنهای، نه در ابزارهای جنگی، بلکه در اتکای قلبی به خدا و تکیه بر وجدان جمعی مردم نهفته بود.
این همان میراثی است که زمان از آن نمیگذرد و جایگاه واقعی او را در تراز تاریخ هر روز روشنتر از پیش به جهانیان نشان میدهد.
