مردم شهداد، از زن و مرد تا کودکان، در محوطه امامزاده زید گرد هم آمدند تا یک دهه از ثبت نخستین اثر طبیعی ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو را جشن بگیرند؛ رویدادی که در کنار جنبههای فرهنگی و آیینی، به تریبونی برای طرح مطالبات توسعهای این منطقه نیز تبدیل شد.
آیین با تلاوت قرآن کریم، اجرای سرود ملی و نواخته شدن نقاره شهداد آغاز شد؛ آیینی که قدمتی بیش از ۵۰۰ سال دارد و نسل به نسل در این منطقه منتقل شده است. پس از آن، نوای آمدهام ای شاه پناهم بده در فضای مراسم طنینانداز شد و حال و هوایی معنوی به برنامه بخشید.
بیابان لوت که در سال ۱۳۹۵ به عنوان نخستین میراث طبیعی ایران در فهرست جهانی یونسکو ثبت شد، امروز یکی از مهمترین مقاصد طبیعتگردی کشور به شمار میرود. سالانه حدود ۲۰۰ هزار گردشگر داخلی و بین دو تا پنج هزار گردشگر خارجی از این پهنه طبیعی بازدید میکنند و حدود ۷۵ درصد از عرصه نزدیک به ۴۰ هزار کیلومتر مربعی میراث جهانی لوت در استان کرمان قرار دارد.
همچنین بیش از ۷۵ درصد جاذبههای گردشگری این میراث جهانی در محدوده شهداد واقع شده است؛ موضوعی که جایگاه این شهر را به عنوان مهمترین دروازه ورود به لوت تثبیت کرده است.
در بخشی از مراسم، بار دیگر به پیشینه تمدنی شهداد و درفش شهداد پرداخته شد؛ اثری کمنظیر که بسیاری از پژوهشگران آن را قدیمیترین درفش شناختهشده جهان میدانند. این اثر تاریخی که در کاوشهای باستانشناسی شهداد کشف شده، از صفحهای فلزی به ابعاد ۲۳ در ۲۳ سانتیمتر تشکیل شده و عقابی بر فراز آن قرار دارد. نقشهایی از نخل، انسانها، شیر، گاو کوهاندار و مار بر روی این اثر دیده میشود که روایتگر بخشی از زندگی و باورهای ساکنان این تمدن کهن است.
این درفش اکنون در موزه ملی ایران نگهداری میشود و به عنوان یکی از مهمترین نمادهای تمدنی استان کرمان شناخته میشود.
حجتالاسلام اسدی، امام جمعه شهداد، در سخنان خود ضمن تبریک سالروز ثبت جهانی بیابان لوت، این رویداد را فرصتی برای معرفی ظرفیتهای گردشگری، صنایعدستی و کشاورزی منطقه دانست و تأکید کرد: اصلیترین مطالبه مردم، ارتقای شهداد به شهرستان است.
وی با اشاره به گستردگی حوزه جغرافیایی شهداد، مشکلات آب کشاورزی، قطعی برق در روزهای گرم، کمبود امکانات ورزشی و ضرورت حمایت از سرمایهگذاری در گردشگری را از مهمترین نیازهای منطقه برشمرد و خواستار توجه ویژه مسئولان به این مطالبات شد.
اسکندری، فعال اجتماعی و از کنشگران حوزه گردشگری شهداد نیز با اشاره به پیشینه بیش از پنج هزار ساله این منطقه، شهداد را یکی از مهمترین مراکز تمدنی ایران توصیف کرد و گفت: کشف درفش شهداد جایگاه ویژه این سرزمین را در تاریخ بشریت به اثبات رسانده است.
وی پیشنهاد نامگذاری روز شهداد در تقویم میراث فرهنگی کشور را مطرح کرد و خواستار توجه بیشتر به زیرساختهای گردشگری، احیای بازار تاریخی شهداد، رفع مشکلات ارتباطی، خدمات درمانی و توسعه امکانات شهری متناسب با حضور گردشگران شد.
وی همچنین بر ادامه برگزاری ماراتن بینالمللی شهداد به عنوان یکی از رویدادهای مؤثر در رونق اقتصاد محلی تأکید کرد.
مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمان نیز با تأکید بر اینکه شهداد به قطب گردشگری بیابان لوت تبدیل خواهد شد، از اجرای طرحهای زیرساختی جدید خبر داد.
موید محسننژاد اعلام کرد: دو درگاه اصلی ورود گردشگران به بیابان لوت در شهداد و فهرج در دست احداث است و برای تکمیل این پروژهها ۱۸ میلیارد تومان اعتبار ملی جذب شده است.
وی ساماندهی مسیرهای گردشگری، ایجاد خدمات رفاهی، سرویسهای بهداشتی، مدیریت پسماند و توسعه زیرساختهای خدماتی را از ضرورتهای امروز این میراث جهانی دانست.
به گفته وی، از مجموع ۳۵۰ اقامتگاه بومگردی استان کرمان، ۵۰ واحد در شهداد فعالیت دارند و برنامههایی برای مرمت کاروانسرای شفیعآباد، آسیاب آبی و احیای بازار تاریخی شهداد در دستور کار قرار گرفته است.
مدیرکل میراثفرهنگی همچنین از آمادگی این ادارهکل برای حمایت از سرمایهگذاران، تسهیل صدور مجوزها و برگزاری فنتورهای داخلی و بینالمللی خبر داد و درباره پیشنهاد روز شهداد نیز اعلام کرد: در صورت ارائه مستندات تاریخی، این موضوع از طریق پژوهشگاه میراثفرهنگی پیگیری خواهد شد.
حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، ثبت جهانی بیابان لوت را آغاز مسئولیتی جهانی برای مردم شهداد دانست و گفت: حفاظت از این میراث طبیعی تنها آغاز راه است و مردم این منطقه امروز سفیران میراث جهانی ایران هستند.
وی با اشاره به اینکه لوت به عنوان یکی از شاخصترین مناطق مطالعه تغییرات اقلیمی و دماسنج کره زمین شناخته میشود، توسعه زیرساختهای گردشگری، تولید محتوای تخصصی، ارائه خدمات مناسب به گردشگران و معرفی ظرفیتهای فرهنگی کرمان را لازمه بهرهبرداری از فرصت ثبت جهانی عنوان کرد.
پایانبخش مراسم، سخنان محمدعلی طالبی، استاندار کرمان بود؛ سخنانی که بیش از هر چیز بر پیوند میان حفاظت از میراث جهانی و توسعه معیشت مردم شهداد تأکید داشت.
وی با بیان اینکه ثبت جهانی نباید تنها به ایجاد محدودیت منجر شود، بلکه باید رفاه مردم منطقه را افزایش دهد، گفت: نخستین بهرهمندان از مزایای ثبت جهانی باید مردم شهداد باشند؛ مردمی که نخستین حافظان بیابان لوت هستند.
استاندار کرمان شهداد را مهمترین دروازه جهانی ورود به بیابان لوت دانست و از برنامهریزی برای معرفی این منطقه به عنوان پایتخت گردشگری کویری ایران خبر داد.
وی توسعه جشنوارههای گردشگری، رویدادهای ورزشی، نجوم، آفرود و برنامههای رویدادمحور را از سیاستهای استان برای افزایش حضور گردشگران عنوان کرد و همزمان بر ضرورت حفظ اصالت طبیعت لوت و جلوگیری از تخریب این میراث جهانی تأکید کرد.
طالبی همچنین از پیگیری پروژههای زیرساختی از جمله تکمیل جاده شهداد _ نهبندان، بررسی مسیر جایگزین اندوهجرد _ شهداد، توسعه اقامتگاههای استاندارد، ایجاد کمپهای گردشگری، تقویت اینترنت پایدار، حمایت از بومگردیها، صنایعدستی، محصولات کشاورزی و تورهای محلی خبر داد و اعلام کرد: طرح جامع توسعه شرق استان با محوریت بیابان لوت در دستور کار قرار دارد.
وی درباره مطالبه شهرستان شدن شهداد نیز اظهار کرد: اگرچه ارتقای تقسیمات کشوری در سطح کشور متوقف شده است، اما این موضوع همچنان از سوی استانداری پیگیری میشود و در عین حال هیچیک از برنامههای توسعهای شهداد متوقف نخواهد ماند.
استاندار همچنین وعده داد مسائل مربوط به آب، برق و ارتباطات منطقه با برگزاری جلسات تخصصی در مرکز استان با سرعت بیشتری دنبال شود.
یکی از بخشهای مورد توجه مراسم، اعلام حمایت استاندار از نامگذاری روز شهداد و معرفی درفش شهداد به عنوان نماد رسمی فرهنگ و تمدن استان کرمان بود.
این سخنان با استقبال حاضران و تشویق ممتد آنان همراه شد.
طالبی اعلام کرد: نمونهای از درفش شهداد تولید خواهد شد تا در مناسبتهای رسمی و به عنوان هدیه فرهنگی استان کرمان به شخصیتهای ملی و بینالمللی اهدا شود.
در پایان این آیین، بوتهای از حنای شهداد توسط دختربچهای از اهالی منطقه به استاندار کرمان اهدا شد؛ نمادی از پیوند میراث طبیعی، کشاورزی و فرهنگ بومی این سرزمین.
پس از خاتمه مراسم نیز مردم شهداد گرد استاندار جمع شدند و بیواسطه مطالبات و دغدغههای خود را با وی در میان گذاشتند؛ اتفاقی که نشان داد دهمین سالروز ثبت جهانی بیابان لوت، علاوه بر بزرگداشت یک میراث ارزشمند جهانی، به فرصتی برای طرح مطالبات توسعهای و ترسیم آینده گردشگری یکی از مهمترین مقاصد کویری ایران تبدیل شده است.
انتهای پیام
