به گزارش روز شنبه ایرنا به نقل از روزنامه «معاریو»، تام باراک، فرستاده ویژه رئیسجمهور آمریکا در امور خاورمیانه، از طرح واشنگتن برای ایجاد شبکهای جدید از مسیرهای انرژی، حملونقل و تجارت رونمایی کرد که عراق، سوریه، ترکیه و شماری از کشورهای عربی را به یکدیگر متصل میکند، اما رژیم صهیونیستی در آن جایی ندارد.
بر اساس این گزارش، این طرح میتواند به رقیبی برای طرح کریدور اقتصادی هند-خاورمیانه-اروپا (IMEC) مورد حمایت تلآویو تبدیل شود که هند را از طریق کشورهای حوزه خلیج فارس، اردن و سرزمینهای اشغالی به اروپا متصل میکند.
باراک در سخنرانی خود در اجلاس تجاری آمریکا و عراق در واشنگتن مدعی شد که دولت عراق در حال پیشبرد طرحی است که میتواند طی حدود دو سال، وابستگی بخشی از تجارت و انتقال انرژی به تنگه هرمز را کاهش دهد.
وی گفت هدف این پروژه، انتقال بخشی از کالاها و منابع انرژی از مسیرهای دریایی به کریدورهای زمینی است که از عراق به سمت سوریه و ترکیه امتداد مییابند. در حالی که این مسیر در عمل جایگزینی برای بخشی از مسیرهای عبوری از خلیج فارس و تنگه هرمز محسوب میشود.
فرستاده ویژه آمریکا همچنین از شکلگیری یک ائتلاف اقتصادی و امنیتی جدید با محوریت عراق سخن گفت که کشورهای عراق، سوریه، اردن، ترکیه، لبنان و مصر را در بر میگیرد و بغداد را به مرکز این همکاریها تبدیل خواهد کرد. وی همچنین اتصال ترکیه به جمهوری آذربایجان، ترکمنستان و دیگر کشورهای آسیای مرکزی را بخشی از این طرح برای انتقال انرژی به اروپا عنوان کرد.
در همین حال، خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داد که شرکتهای آمریکایی توافقنامههایی برای مشارکت در پروژههای عراق به ارزش حدود ۶۰ میلیارد دلار با دولت این کشور امضا کردهاند. در این چارچوب، شرکت نفتی شورون نیز قراردادهایی برای افزایش تولید نفت و سرمایهگذاری در احداث خطوط لوله جدید امضا کرده است.
همچنین روزنامه فایننشال تایمز گزارش داد که شورون و شرکای آن در حال مذاکره برای احداث شبکهای از خطوط لوله از جنوب عراق به کرکوک و سپس از طریق سوریه به بندر بانیاس در ساحل مدیترانه هستند؛ مسیری که با دور زدن تنگه هرمز، مسیر جایگزینی برای صادرات نفت عراق به بازارهای جهانی فراهم میکند.
همزمان، وزارت امور خارجه آمریکا نیز از همکاری بغداد و دمشق برای احیای خط لوله نفت میان دو کشور استقبال کرد و این پروژه را دارای اهمیت راهبردی برای زیرساختهای منطقه توصیف کرد.
در همین ارتباط، «فاضل الفتلاوی»، نماینده پیشین پارلمان عراق، سفر اخیر باراک به بغداد و اربیل را بخشی از تلاشهای واشنگتن برای بازطراحی معادلات منطقهای در راستای منافع خود دانست. وی در گفتوگو با پایگاه خبری المعلومه اظهار داشت که این سفر حامل پیامهای مستقیم آمریکا به دولت عراق درباره پروندههای حساس سیاسی و امنیتی بوده و در چارچوب تلاش واشنگتن برای تثبیت نفوذ خود در عراق و اقدام علیه ایران انجام شده است.
الفتلاوی افزود که سیاستهای کنونی آمریکا بر دو محور اصلی متمرکز است؛ نخست، تکمیل ساختار سیاسی و کابینه عراق بر مبنای رویکردی همسو با منافع واشنگتن و دوم، افزایش فشار بر بغداد در موضوع انحصار سلاح در دست دولت و مدیریت پروندههای امنیتی مطابق خواست آمریکا. این نماینده پیشین پارلمان عراق تأکید کرد که آمریکا پس از ناکامی گزینههای نظامی، اکنون با استفاده از ابزارهای سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک در پی تحمیل ترتیبات جدید منطقهای و حفظ اهرمهای فشار خود در منطقه علیه ایران است.
این روند در حالی است که همزمانی رونمایی از کریدور جدید انرژی و تجارت، سرمایهگذاری گسترده شرکتهای آمریکایی در زیرساختهای نفتی عراق و تلاش برای ایجاد مسیرهای جایگزین انتقال انرژی، نشاندهنده تلاش و راهبرد واشنگتن برای کاهش نقش ژئوپلیتیکی ایران در معادلات ترانزیتی و انرژی منطقه است؛ هرچند حذف رژیم صهیونیستی از این طرح نیز از نگاه رسانههای صهیونیستی، بیانگر تغییری قابل توجه در اولویتهای تاکتیکی آمریکا در خاورمیانه ارزیابی میشود.
