افزایش چشمگیر قیمت توکن پیشرفته‌ترین مدل‌های هوش مصنوعی، شرکت‌های آمریکایی را با هزینه‌های غیرمنتظره و سنگینی مواجه کرده است. در این میان، مدل‌های توسعه‌یافته توسط شرکت‌های چینی با کاهش فاصله عملکردی خود با رقبای پیشرو آمریکایی و ارائه قیمت‌های به‌مراتب ارزان‌تر، درحال جذب گسترده غربی‌ها هستند. طبق گزارش‌ها، عرضه مدل‌های جدید از سوی شرکت‌های چینی مانند دیپ‌سیک و Z.ai، اکنون از نظر بسیاری از فعالان حوزه فناوری، سیستمی کاملاً رقابتی در مقایسه با غول‌های آمریکایی از جمله آنتروپیک و OpenAI محسوب می‌شود.

طبق داده‌های پلتفرم OpenRouter که دسترسی توسعه‌دهندگان را به طیف وسیعی از مدل‌های هوش مصنوعی فراهم می‌کند، سهم شرکت‌های آمریکایی از مصرف توکن‌های مدل‌های چینی از تاریخ ۸ فوریه هر هفته بالای ۳۰ درصد بوده و این رقم حتی تا ۴۶ درصد نیز رشد کرده است. این موضوع درحالی اعلام شده که میانگین مصرف این مدل‌ها در ۱۲ ماه پیش از آن تنها ۱۱ درصد بوده و در نیمه اول سال ۲۰۲۵ حتی تا ۴.۵ درصد کاهش یافته بود.

تغییر استراتژی شرکت‌های آمریکایی با مدل‌های هوش مصنوعی چینی

پیش از این، شرکت‌های آمریکایی بدون توجه به نوع مدل، صرفاً پذیرش و به‌کارگیری هوش مصنوعی را در اولویت قرار می‌دادند، اما اکنون با افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها، نگاه آنها به سمت مدیریت مخارج معطوف شده است. مهندسان آمریکایی برای ایجاد محصولات جدید و افزایش کارایی، بیشتر از گذشته درحال آزمایش مدل‌های متن‌باز و وزن‌باز (Open-weight) هستند که قدرتمندترینِ آنها توسط شرکت‌های چینی ساخته می‌شوند. این مدل‌ها برخلاف سیستم‌های بسته و انحصاری OpenAI یا گوگل، به توسعه‌دهندگان اجازه بازبینی، استفاده و تغییر کدها را می‌دهند.

«جاستین سامرویل»، کارشناس بخش داده و تحلیل پلتفرم OpenRouter، معتقد است مدل‌های متن‌باز چینی می‌توانند بین ۶۰ تا ۹۰ درصد ارزان‌تر از مدل‌های پرچمدار آنتروپیک و OpenAI باشند. برای مثال، استارتاپ هوش مصنوعی Lindy در ماه ژوئن ۱۰۰ درصد ترافیک خود را از مدل‌های Claude شرکت آنتروپیک به مدل چینی دیپ سیک منتقل کرد. «فلو کریولو»، مدیرعامل این استارتاپ، اعلام کرده که پس از این انتقال، نمودار هزینه‌های آنها به شدت سقوط کرده و این تصمیم در عرض چند ماه میلیون‌ها دلار صرفه‌جویی مالی برای آنها به همراه خواهد داشت.

علاوه بر دیپ‌سیک، مدل GLM 5.2 شرکت Z.ai نیز که در ژوئن عرضه شد، سریع‌ترین نرخ پذیرش را در میان مدل‌های رهگیری‌شده توسط پلتفرم Vercel در سال ۲۰۲۶ ثبت کرد؛ به‌طوری که در اولین هفته پس از عرضه، حجم توکن روزانه آن حدود ۲۷ برابر و تعداد کاربرانش ۸۰ برابر شده است.

به گفته کارشناسان، مدل‌های چینی اکنون تنها ۶ تا ۹ ماه از برترین رقبای آمریکایی عقب هستند و مدل GLM 5.2 در یک بنچمارک ایجنت‌محور، عملکردی پایاپای با مدل گران‌قیمت Claude Opus 4.8 داشته است، درحالی‌که هزینه آن تقریباً یک‌پنجم مدل آمریکایی است.